Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Perspectief en zekerheid voor wetenschappers'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Sociale veiligheid en gelijke behandeling' uit het jaarverslag 2025 van OCW.

Wij hebben gewerkt aan sociale veiligheid en gelijke behandeling zodat iedereen in Nederland op een vrije en volwaardige manier kan deelnemen aan de samenleving.

Sub-thema

Perspectief en zekerheid voor wetenschappers
Beleidsprioriteit: Sociale veiligheid en gelijke behandeling

Kwaliteit van wetenschap gaat hand in hand met ruimte voor ongebonden en thematisch onderzoek, een prettige werkomgeving met vaste dienstverbanden, carrièrepaden waarin ieders talent tot hun recht komt en onderzoekers die vanuit diverse perspectieven de wetenschap beoefenen, in alle openheid en vrijheid. Deze voorwaarden staan al enige tijd onder druk. Om divers talent voor de wetenschap te ontwikkelen, aan te trekken en te behouden is daarom gewerkt aan meer werkzekerheid, erkenning en waardering voor mensen in de wetenschap, ongeacht hun functie, achtergrond en persoon. Afgelopen jaren is hier vanuit de overheid op gestuurd via programma’s en projecten. Dit is een intensieve werkwijze met verantwoordingsdruk voor het veld en veel werk voor het overheidsapparaat. Nu er minder geld beschikbaar is voor onderwijs en wetenschap en vanwege de taakstelling op de apparaatskosten wordt de verantwoordelijkheid hiervoor (weer) verschoven naar de instellingen. 

Beleidsmaatregelen
  1. Programma Erkennen & Waarderen:
    Met het programma ontstaat er ruimte voor de erkenning en waardering van verschillende kwaliteiten die wetenschappers kunnen hebben. Dit betekent naast aandacht voor onderzoeksprestaties ook aandacht voor onderwijs, impact, leiderschap en patiëntenzorg. Het programma is gestart in 2020 en loopt tot 2026. Sinds de start van het programma is bij 93% van de faculteiten een hervorming in gang gezet. 
  2. Creëren van rust, ruimte en werkdrukverlaging:
    • De starters- en stimuleringsbeurzen zijn vanwege de bezuinigingen geschrapt. Universiteiten ontvingen het resterende bedrag voor werkdrukvermindering (amendement Eerdmans).
    • Universiteiten ontvingen extra middelen om de positie, ondersteuning en onderzoekstijd van jonge onderzoekers te verbeteren (amendement Bontenbal).
  3. Nationaal Actieplan diversiteit en inclusie hoger onderwijs en onderzoek:
    In 2025 is door het veld gewerkt aan een vervolg op het nationaal actieplan, omdat dit plan eind 2025 afloopt. Daarbij is verkend hoe verschillende beleidsagenda’s (zoals Diversiteit & Inclusie, Sociale Veiligheid, Erkennen en Waarderen) onderling verbonden zijn en elkaar kunnen versterken in de praktijk. De eindevaluatie van het actieplan is gestart.

Financiële middelen

  1. Programma Erkennen & Waarderen: subsidie van in totaal € 1,6 miljoen, in 2025 € 256 duizend
  2. Creëren van rust, ruimte en werkdrukverlaging:
    • Financiële middelen voor jonge onderzoekers (promovendi, postdocs en startende UD’s): € 41,5 miljoen 
    • Financiële middelen voor werkdrukverlichting: € 80,5 miljoen per jaar t/m 2031 en € 25,9 miljoen per jaar t/m 2028
  3. Nationaal Actieplan diversiteit en inclusie hoger onderwijs en onderzoek: € 105 duizend

Beleidsartikel

  1. Programma Erkennen & Waarderen: Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
  2. Creëren van rust, ruimte en werkdrukverlaging:
    • Financiële middelen voor werkdrukverlichting: Beleidsartikel 7
    • Financiële middelen voor jonge onderzoekers (promovendi, postdocs en startende UD’s): Beleidsartikel 7
  3. Nationaal Actieplan diversiteit en inclusie hoger onderwijs en onderzoek: Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid

Beleidsindicatoren

  1. Programma Erkennen & Waarderen
  2. Creëren van rust, ruimte en werkdrukverlaging:

Onderzoek en monitoring

  1. Programma Erkennen en Waarderen:
  2. Creëren van rust, ruimte en werkdrukverlaging:
  3. Nationaal Actieplan diversiteit en inclusie hoger onderwijs en onderzoek:
    • Evaluatie Actieplan DIHOO
    • Monitor Vrouwelijke hoogleraren (LNVH)

Kamerbrieven

  1. Programma erkennen en waarderen: 
  2. Creëren van rust, ruimte en werkdrukverlaging: