Deze indicator geeft inzicht in de ervaren werkdruk aan universiteiten. Universiteiten meten ervaren werkdruk en de mate van overwerk in medewerkerstevredenheidsonderzoeken. Daarnaast voert het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) iedere 3 jaar een groot onderzoek uit naar werkbeleving van werknemers in onder andere het onderwijs. Dit onderzoek heet het Werkonderzoek en is een coproductie met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het programma Venster voor Medewerkers van ICTU.
Ervaren werkdruk bij wetenschappelijk en ondersteunend personeel in 2019, 2022 en 2024
Percentage
De ervaren werkdruk bij universiteiten is hoog. In 2024 ervaart 61% van het wetenschappelijke personeel veel tot zeer veel werkdruk. In vergelijking met 2019 is de ervaren werkdruk afgenomen met -11 procentpunt. In 2019 was het aandeel wetenschappelijk personeel met veel tot zeer veel werkdruk nog 72%. Van het ondersteunend personeel ervaart 46% veel tot zeer veel werkdruk in 2024. Ook hier is ten opzichte van 2019 een afname te zien, met -7 procentpunt.
Als we de ervaren werkdruk onderverdelen in veel werkdruk en zeer veel werkdruk, valt op dat in 2024 41% van het wetenschappelijk personeel veel werkdruk ervaart, en 20% zeer veel werkdruk. In 2019 was dit nog 40% en 32%. Van het ondersteunend personeel ervaart 34% veel werkdruk in 2024, en 12% zeer veel werkdruk. In 2019 was dit 36% en 17%. De ervaren werkdruk is hoger bij wetenschappelijk personeel dan bij ondersteunend personeel.
Als oorzaken van de ervaren werkdruk geeft het wetenschappelijk personeel in 2024 aan dat dit komt door de hoeveelheid werk (59%) en ervaren tijdsdruk (57%). Onder het ondersteunend personeel is het aandeel dat te veel werk moet doen en onder tijdsdruk werkt relatief kleiner, met respectievelijk 41% en 39%. Daarnaast blijkt dat de ervaren werkdruk ook samenhangt met leeftijd en aanstellingsomvang (voltijd/deeltijd). Ervaren werkdruk is hoger bij oudere medewerkers dan bij jongere medewerkers; en, ervaren werkdruk is hoger bij voltijders, dan bij deeltijders.
Werkdruk hangt daarnaast samen met ervaren regeldruk (vooral vanuit de eigen organisatie) en de aandacht voor het persoonlijk welzijn van medewerkers. Naar mate de ervaren regeldruk stijgt, neemt de ervaren werkdruk toe. Daarnaast speelt ook de aandacht voor het persoonlijk welzijn een rol. Medewerkers die tevreden zijn over de aandacht voor hun welzijn, ervaren minder werkdruk dan degene die hierover ontevreden zijn.
| Soort personeel en jaar | Veel ervaren werkdruk | Zeer veel ervaren werkdruk |
|---|---|---|
| Wetenschappelijk-onderwijzend personeel, 2019 | 40 | 32 |
| Wetenschappelijk-onderwijzend personeel, 2022 | 45 | 28 |
| Wetenschappelijk-onderwijzend personeel, 2024 | 41 | 20 |
| Ondersteunend personeel, 2019 | 36 | 17 |
| Ondersteunend personeel, 2022 | 38 | 15 |
| Ondersteunend personeel, 2024 | 34 | 12 |
Bron: ICTU (2025) Werkdruk en uitputting bij medewerkers van universiteiten, o.b.v. data Werkonderzoek 2024
Beter presterende overheid
Definitie:
Het Werkonderzoek is gericht op de werkbeleving van werknemers in het openbaar bestuur (Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen, rechterlijke macht, gemeenschappelijke regelingen en zbo’s) en het onderwijs (po, vo, mbo, hbo, wo en umc’s). Onder werknemers worden verstaan leidinggevenden en werknemers met een niet-leidinggevende functie. Naast allerlei HR-thema’s, wordt in het Werkonderzoek ook aandacht besteed aan diverse organisatievraagstukken en aan de integriteit en sociale veiligheid van medewerkers.
Voor het onderzoek in 2024 zijn bijna 90 duizend werkenden benaderd. In
totaal hebben zo’n 36.500 duizend personen meegedaan (42,9%). Vanuit het wetenschappelijk onderwijs hebben 2.000 medewerkers aan het onderzoek meegedaan; een respons van 42,3%. Van deze respondenten
bestond 59% uit wetenschappelijk personeel (inclusief onderwijzend personeel), 30% uit ondersteunend personeel en 10% betrof leidinggevenden. Cijfers over leidinggevenden worden hier niet gerapporteerd. In de analyses gericht op het vaststellen van samenhang tussen enerzijds ervaren werkdruk en anderzijds functiegroep, leeftijd, aanstellingsomvang, ervaren regeldruk en de aandacht voor het persoonlijk welzijn van medewerkers, zijn naast medewerkers ook leidinggevenden meegenomen.
Beschikbaar: Het volgende Werkonderzoek wordt verwacht in 2027.
Publicatiedatum: 3 maart 2026
Percentage medewerkers dat vaak/altijd langer doorwerkt dan de vastgelegde contracturen
2021 en 2023
In 2023 werkte 59% van het wetenschappelijk personeel vaak/altijd langer door dan de vastgelegde contracturen. Dit is een daling ten opzichte van 2021, toen dit nog 69% was. Gemiddeld genomen werkt wetenschappelijk personeel 7,5 uren per week over.
Van het ondersteunend personeel werkte 25% in 2023 vaak/altijd langer door dan de vastgelegde contracturen. Dit is vergelijkbaar met 2021, toen dit 28% was. Gemiddeld genomen werkt ondersteunend personeel 2,3 uren per week over.
| Soort personeel | Wetenschappelijk personeel | Ondersteunend personeel |
|---|---|---|
| 2021 | 69 | 28 |
| 2023 | 59 | 25 |
Bron: Universiteiten van Nederland Sectorrapportage Werkdruk 2024
Definitie: Data van 14 universiteiten in de periode 2019-2023 zijn geïncludeerd. Per universiteit zijn data uit de twee recentste medewerkerstevredenheidsonderzoeken (mto) met elkaar vergeleken. Gemiddeld genomen bevatte een mto gegevens van 2.500 medewerkers.
Beschikbaar: Tweejaarlijks in juni
Publicatiedatum: 16 september 2024