Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Lerarenstrategie'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Goed en voldoende onderwijspersoneel' uit het jaarverslag 2025 van OCW.
Wij zetten middels de lerarenstrategie in op voldoende leraren en schoolleiders die goed zijn opgeleid, hun vakkennis bijhouden en met plezier in een aantrekkelijke omgeving werken.
Sub-thema
Lerarenstrategie
De lerarenstrategie is cruciaal omdat de onderwijskwaliteit onder druk staat en we kampen met structurele tekorten aan onderwijspersoneel in een krappe arbeidsmarkt. De tekorten zijn bovendien ongelijk verdeeld tussen en binnen regio’s. Met de lerarenstrategie zetten we in op aantrekkelijk werk en goed werkgeverschap voor leraren, docenten en schoolleiders, die met plezier werken in het onderwijs, goed opgeleid zijn en hun vak bijhouden.
Daarnaast werken we aan meer solidariteit en samenwerking in de onderwijsregio’s en vragen we mbo-instellingen ambitieuze en realistische doelen te stellen voor het carrièreperspectief van docenten. De aanhoudende schaarste op de arbeidsmarkt vraagt van het onderwijs om daarmee om te leren gaan.
Beleidsmaatregelen
Aantrekkelijke werkomgeving:
a. Er wordt sinds enige jaren gewerkt met een regionale aanpak, die heeft geleid tot een landelijk dekkend netwerk van 50 onderwijsregio’s waarin schoolbesturen, opleiders en de beroepsgroep samen werken met focus op wat in de lokale context nodig is. Ook de begeleiding van startende leraren en docenten en de trajecten voor zij-instromers vinden binnen de regionale context plaats. (po, vo en mbo)
b. In 2025 is gestart aan de uitwerking van de Wet verbetering Inspraak Leraren en Schoolleiders, en zijn gesprekken gevoerd over beroepsgroepsvorming. (po en vo)
c. Het wetsvoorstel strategisch personeelsbeleid en arbeidsmarktmaatregelen (SPA) voor funderend onderwijs is voorgelegd aan de Raad van State. (po en vo)
Voldoende goed toegeruste leraren en schoolleiders:
a. Zij-instroom blijft een gedegen stroom nieuwe leraren en docenten opleveren in alle sectoren. Mensen die via deze route instromen blijven relatief vaak in het onderwijs werken en zijn tevreden over hun scholing en begeleiding. (po, vo en mbo)
b. Een gezonde balans tussen werkdruk- en energiebronnen is essentieel om het welzijn van onderwijspersoneel te bevorderen en hen in staat te stellen hun werk met bevlogenheid te doen. Een gezonde balans draagt bij aan de duurzame inzetbaarheid, het behoud en de instroom van leraren. Dat is belangrijk in de aanpak van het lerarentekort. Er bestaat niet één uniforme oplossing om de werkdruk in het onderwijs te verlagen, gezien werkdruk contextafhankelijk is en sterk verschilt per individu en school. In het verminderen van werkdruk heeft daarom iedereen een rol: ministerie, inspectie, besturen, scholen en schoolleiders. (po, vo)
c. Met de meerjarige campagne Werken met de Toekomst wordt een positief en realistisch beeld van werken in het onderwijs geschetst. In 2025 richtte de campagne zich op studiekiezers én potentiële zij-instromers. De campagne leidde tot een stijging van adviesaanvragen. Uit onderzoek blijkt dat het beeld over het onderwijssalaris sinds de start van de campagne is verbeterd. (po, vo, mbo, ho)
d. In het Opleidingsberaad Leraren coördineren we samen met lerarenorganisaties, werkgevers en lerarenopleidingen de onderlinge samenwerking rond de ontwikkeling en bijstelling van kaders voor de opleidingen voor leraren. (ho)
e. In 2025 is door de vertegenwoordiging van de beroepsgroep het advies voor de herijking van de bekwaamheidseisen van leraren in het po, vo en docenten en instructeurs in het mbo opgeleverd, waarin de eisen concreter en specifieker zijn geformuleerd. Mede naar aanleiding van het Onderwijsraadadvies, Bekwaamheid beter borgen, willen we toewerken naar één leidend kader voor alle lerarenopleidingen. (po, vo, mbo)
f. Met het NGF-project Nationale Aanpak Professionalisering van Leraren (NAPL) subsidiëren we gedurende tien jaar een structurele impuls in de professionalisering van leraren in po, vo en docenten in het mbo. In 2025 is, met leraren, docenten, opleiders, scholen en onderwijsregio’s, gestart met ontwerpen van de eerste ontwikkelpaden. (po, vo, mbo)
g. OCW ondersteunt professionalisering via subsidies en beurzen, zoals de lerarenbeurs (4664 aanvragen schooljaar ’25-‘26) , de SOOL-regeling ondersteunt onderwijsassistenten en leraarondersteuners bij het volgen van de opleiding tot leraar (759 aanvragen) de Instructeursbeurs voor mbo-instructeurs een associate degree of bacheloropleiding volgen (58 aanvragen ingediend). (po, vo, mbo)
h. In 2025 is een driejarige pilot voorbereid waarin wordt onderzocht hoe meerurenmaatwerk kan helpen het lerarentekort te verkleinen en het beroep aantrekkelijker te maken. De pilot is gestart in december 2025 en onderzoekt welke – al dan niet financiële – incentives werken voor leraren die meer uren willen en kunnen werken. (po)
i. Vanuit de Werkagenda mbo 2023-2027 hebben instellingen in kwaliteitsagenda’s doelen gesteld op het gebied van inschaling, werkdruk, professionalisering en begeleiding van startende docenten. Er is een vermindering van de werkdruk en een betere inschaling voor docenten. Tegelijkertijd moeten er nog veel stappen worden genomen voordat de gestelde ambities worden gehaald. (mbo)
Continuïteit van onderwijs/omgaan met schaarste:
Sinds 2020 is het in de G5 (G4 en Almere) met de regeling ‘Andere dag- en weekindeling’ mogelijk om tot 22 uur per maand andere professionals in te zetten, bijvoorbeeld vak- of gastdocenten. Uit de evaluatie van de regeling kwamen deels positieve effecten maar nog niet alles is binnen de doorlooptijd in beeld te brengen. Ook het Experiment ruimte in onderwijstijd is afgelopen jaar geëvalueerd op de onderwijskwaliteit en maatschappelijke effecten. De schaal van het deze beide experimenten wordt vergroot om beter te kunnen inschatten wat de effecten zullen betekenen. (po)
In 2024 is de pilot onderwijstijd vo van start gegaan. Scholen in het vo krijgen ruimte om uit te zoeken wat het betekent voor de kwaliteit van het onderwijs en voor het werkplezier van leraren om minder onderwijstijd aan te bieden aan leerlingen en meet tijd te hebben voor (team)ontwikkeling en voorbereiding.
Financiële middelen
Aantrekkelijke werkomgeving:
a. Onderwijsregio’s: € 224,5 miljoen
Voldoende goed toegeruste leraren en schoolleiders:
a. Regeling zij-instroom en opleiden ondersteunend personeel, € 56,3 miljoen en € 12,0 miljoen.
b. Werkdrukmiddelen: €519,5 miljoen po, €336,3 miljoen vo verwerkt in de basisbekostiging aan scholen
c. Campagne werken met de toekomst: € 1,5miljoen.
f. Lerarenbeurs: € 56,3 miljoen
h. Subsidieregeling meerurenmaatwerk: € 0,5 miljoen euro
i. Carrièreperspectief mbo: in 2024-2027 is €142,2 miljoen per jaar beschikbaar vanuit de Regeling Kwaliteitsafspraken mbo. Het staat instellingen daarnaast vrij om middelen uit het de uit het vrij besteedbare deel van de kwaliteitsafspraken (€ 372,8 miljoen) hiervoor in te zetten.
Continuïteit van onderwijs/ omgaan met schaarste:
Pilot onderwijstijd vo: € 268.793,67
Beleidsartikel
Aantrekkelijke werkomgeving:
a. Onderwijsregio’s (artikel 9)
Voldoende goed toegeruste leraren en schoolleiders:
a. Zij-instroom (artikel 9)
b. Werkdrukmiddelen (artikel 1 en 3)
c. Campagne werken met de toekomst (artikel 9)
f. Lerarenbeurs (artikel 9)
h. Subsidieregeling meerurenmaatwerk (artikel 1)
i. Carrièreperspectief mbo: Artikel 4 (Middelbaar beroepsonderwijs)
Continuïteit van onderwijs/ omgaan met schaarste:
Pilot onderwijstijd vo
Beleidsindicatoren
Alle beleidsindicatoren m.b.t. dit thema zijn te raadplegen via:
