Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Kennisontwikkeling voor Nederland'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Een sterke basis en hoge kwaliteit' uit het jaarverslag 2025 van OCW.
Wij hebben ons ook in 2025 ingezet om de kwaliteit van het onderwijs en de (fundamentele) wetenschap te versterken. Het doel blijft dat leerlingen en studenten de basisvaardigheden taal, rekenen-wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap beter gaan beheersen. Daarnaast was er ook blijvende inzet om de maatschappelijke impact van kennis uit onderzoek te vergroten.
|
Sub-thema
|
Kennisontwikkeling voor Nederland
Beleidsprioriteit: Een sterke basis en hoge kwaliteit
Onderzoek en wetenschap hebben in 2025 een belangrijke bijdrage aan het oplossen en duiden van maatschappelijke vraagstukken zoals de energietransitie, veiligheid, cybersecurity en vergrijzing, en aan het innovatie- en verdienvermogen van Nederland. Om dit te realiseren stonden en staan kennisinstellingen in verbinding met de samenleving. Het beleid is en was erop gericht dit te versterken en de economische en maatschappelijk impact van onderzoek en wetenschap te vergroten. Het label ‘sterke basis en hoge kwaliteit’ is immers voorbehouden aan wetenschappelijk onderzoek dat benut wordt in het belang van iedere inwoner van Nederland.
|
| Beleidsmaatregelen |
- Samenwerken in onderzoek(NWO):
- Nationale Wetenschapsagenda (NWA) (NWO): De programma’s zijn doorontwikkeld en er zijn nieuwe calls uitgezet.
- Kennis- en innovatieconvenant (KIC, i.s.m. EZ)): Het budget is verhoogd als gevolg van overboekingen vanuit andere begrotingsartikelen. Een voorbeeld is de overboeking van het ministerie van Defensie. Hiermee zijn verschillende onderzoeksprogramma’s opgezet ter versterking en verbreding van de Defensie kennisbasis. Het eerste programma op het thema Quantum loopt voorspoedig, in het eerste kwartaal van 2026 gaat de eerste call for proposals gepubliceerd worden. Hierin wordt het civiele kennislandschap geactiveerd, in lijn met de quantum roadmap (i.e. ambitieplaat in D-SII). Andere voorbeelden zijn een overboeking van het ministerie LVVN voor het programma Praktijk Voedsel en Groen, en van het Ministerie van EZ voor onderzoek naar kernenergie.
- Science for Policy: Onder de titel Science for Policy is in 2025 gewerkt aan het beter benutten van de meest recente wetenschappelijke inzichten voor de ontwikkeling en uitwerking van het beleid van de Rijksoverheid. In 2025 is de projectleider gestart en de science fellow positie is in voorbereiding.
- Projecten ihkv Nationaal Groeifonds (NGF):
- Biotech Booster. Na een positieve evaluatie heeft NGF de gelden definitief toegekend aan Biotech Booster. In 2025 zijn wetenschappers en ondernemers in een nieuwe subsidieronde met advies en middelen ondersteund bij de commercialisatie van de biotechnologiekennis in Nederland.
- Big Chemistry. Dit betreft de ontwikkeling van een gerobotiseerd laboratorium waarin AI wordt ingezet om nieuwe chemische recepturen te ontwikkelen. Dit zorgt voor versnelling van chemisch onderzoek, verduurzaming en innovatie. In 2025 zijn acht projecten gefinancierd (PPS call NWO). Daarnaast is, in samenwerking met Oost NL, het startup programma voorbereid dat in 2026 van start gaat.
- Faculty of impact (UNL, NWO en Techleap, i.s.m. EZ):
Betreft een beurs voor onderzoekers die ondernemerschap en wetenschappelijk onderzoek willen combineren. Er zijn in 2025 18 nieuwe aanvragen toegewezen op de gebieden van Gezondheid, Energietransitie en Veiligheid
- Praktijkgericht onderzoek:
Praktijkgericht onderzoek levert kennis of kennisproducten voor de beroepspraktijk, zoals prototypes, proefopstellingen, toolkits en applicaties. Praktijkgericht onderzoek is relatief jong en wordt steeds verder geprofessionaliseerd en in positie (netwerken) gebracht.
- Professional doctorate (PD):
Er is een start gemaakt met het wettelijk funderen van de PD titel. Wetgevingsproces is gestart en loopt.
- Open Science NL (OSNL):
OSNL heeft het werkplan voor afgelopen periode uitgevoerd: de subsidieregelingen werden overvraagt, er is veel aandacht voor in het veld.
- Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS):
NEWS zorgt voor verbinding tussen wetenschap en samenleving via betere wetenschapscommunicatie. In 2025 is het werkplan doorontwikkeld en is het netwerk betrokken.
|
|
Financiële middelen
|
- Samenwerken in onderzoek(NWO):
- Nationale Wetenschapsagenda (NWA): € 138,7 miljoen
- Projecten ihkv Nationaal Groeifonds (NGF):
- Biotech Booster: in totaal € 264 miljoen tot en met 2034
- Big Chemistry: € 96,9 miljoen euro in totaal tot en met 2030
- Faculty of impact: € 2,7 miljoen per jaar tot en met 2031
- Praktijkgericht onderzoek: € 285,7 miljoen
- Professional doctorate (PD): € 5 miljoen
- Open Science NL (OSNL): € 11,3 miljoen
- Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS): € 1 miljoen
|
|
Beleidsartikel
|
- Nationale Wetenschapsagenda (NWA): Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
- Projecten ihkv Nationaal Groeifonds: Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid en Artikel 6. Hoger beroepsonderwijs en 7. Wetenschappelijk onderwijs
- Faculty of impact: Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
- Praktijkgericht onderzoek: Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid en Artikel 6. Hoger beroepsonderwijs en 7. Wetenschappelijk onderwijs
- Professional doctorate (PD): Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid en Artikel 6. Hoger beroepsonderwijs en 7. Wetenschappelijk onderwijs
- Open Science NL: Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
- Nationaal Expertisecentrum Wetenschap en Samenleving (NEWS): Artikel 16. Onderzoek en wetenschapsbeleid
|
|
Beleidsindicatoren
|
4. Praktijkgericht onderzoek:
6. Open Science NL:
|
|
Onderzoek en monitoring
|
1. Nationale Wetenschapsagenda (NWA):
2. Projecten ihkv Nationaal Groeifonds:
4. Praktijkgericht onderzoek:
6. Open Science NL:
- Evaluatie Open Science door NWO
|
|
Kamerbrieven
|
2. Projecten ihkv Nationaal Groeifonds:
|
