Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Erfgoed'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Versterking culturele en creatieve sector' uit het jaarverslag 2025 van OCW.
Cultuur is een onmisbaar onderdeel van een democratische samenleving en de culturele en creatieve sector, zoals media, design en podiumkunsten, dragen bij aan het verdien- en concurrentievermogen van Nederland. Wij hebben in 2025 gewerkt om een sterker cultureel en creatief klimaat te creëren.
Sub-thema
Erfgoed
Het beleidsterrein erfgoed strekt zich uit van monumenten en archeologie tot cultuurlandschappen en collecties. Het kabinet streeft ernaar om erfgoed door te geven aan en levend te houden voor volgende generaties. Een van de doelen is daarbij dat 90% van de gebouwde rijksmonumenten in goede of redelijke staat verkeert. Daarnaast wordt ingezet op adequaat beheer en behoud van de Rijkscollectie en het presenteren daarvan aan een breed publiek.
Met het erfgoedbeleid wordt een bijdrage geleverd aan een stevig en divers cultureel fundament voor de toekomst.
Beleidsmaatregelen
Monumentenbeleid:
Leidende beleidsuitgangspunten voor het monumentenbeleid zijn ’lenen waar het kan, subsidie waar het moet’ en het stimuleren van planmatig onderhoud waarmee dure restauraties worden voorkomen. In 2025 is hieraan invulling gegeven door de volgende beleidsmaatregelen:
Aankondiging van een Rijkssubsidieregeling voor grote restauraties van incidenteel € 45 miljoen. Het geld wordt ingezet voor de restauratie van rijksmonumenten die niet als woonhuis worden aangemerkt.
Ophoging van de Subsidie instandhouding monumenten (Sim) met structureel € 15,8 miljoen (waarvan € 5 miljoen voor grote kerkgebouwen).
Aankondiging van een leenfaciliteit voor grote restauraties bij het Nationaal Restauratiefonds (NRF) van in totaal € 45 miljoen, te starten in 2026.
Start van een driejarig programma (2026-2028) voor versterking van het maritiem erfgoed van in totaal € 6,8 miljoen. Deze maatregelen moeten bijdragen aan het toekomstbestendiger beheer van cultureel erfgoed onder water.
Rijksmusea en museale collecties:
De Rijksmusea worden door het Ministerie van OCW bekostigd om de Rijkscollectie te beheren, behouden en toegankelijk te maken. In 2025 is hieraan invulling gegeven door de volgende beleidsmaatregelen:
Aankondiging van een nieuw Rijksmuseum: Panorama Mesdag, dat gaat zorgen voor een nieuw deel van de Rijkscollectie.
De Minister besloot om ter uitvoering van het beleidskader koloniale collecties verschillende objecten uit de Rijkscollectie terug te geven aan Indonesië, aan Nigeria en aan de Ysleta del Sur Pueblo (Verenigde Staten).
De Minister stelde een nieuw visitatiekader vast voor de Rijksmusea voor de periode 2025-2028 en benoemde een zevental voorzitters.
Financiële middelen
€ 567 miljoen voor het sub-thema Erfgoed. Dit bedrag is als volgt onder te verdelen:
Monumentenbeleid: Monumentenzorg € 195 miljoen, aangevuld met overige subsidies, bijdragen en opdrachten € 41 miljoen;
Rijksmusea en museale collecties: € 282 miljoen, aangevuld met overige subsidies, bijdragen en opdrachten € 49 miljoen;
De overige subsidies en bijdragen zijn inclusief middelen die ook onder het subthema Cultuurbeoefening vallen en/of beschikbaar worden gesteld via de vierjaarlijkse (BIS-) subsidies en/of worden besteed via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
