Tussen 2018 en 2021 is de fysieke staat van de archeologische rijksmonumenten onderzocht in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Nederland telt ca. 1500 archeologische rijksmonumenten, die één of meer complexen bevatten. In 2021 ging het om een totaal van 3.389 complexen. Een complex definieert de inhoudelijke aspecten van een archeologisch monument. Voorbeelden van complexen zijn: kerk, grafheuvel, nederzetting crematiegraf, villa, etc.

Door middel van een nulmeting is vastgesteld wat de huidige fysieke staat is van deze complexen. Fysieke kwaliteit wordt in de archeologie uitgedrukt in gaafheid en conservering en geeft aan in hoeverre archeologische overblijfselen (sporen, lagen en vondsten) nog intact en in hun oorspronkelijke positie aanwezig zijn.

Fysieke staat archeologische rijksmonumenten

% complexen naar staat (N = 3.889)

Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed | De Erfgoedmonitor

De grafiek laat zien dat twee derde van de 3.889 complexen in goede tot redelijke staat verkeerde in 2021. Een derde van de complexen verkeerde in matige of zelfs slechte staat.

De classificatie van de fysieke staat is als volgt: goed > geen verstoringen zichtbaar, het complex wordt regelmatig onderhouden, toestand stabiel; redelijk > enkele kleine (recente of oude) verstoringen zichtbaar, het complex wordt regelmatig onderhouden, toestand stabiel; matig > meerdere, grotere verstoringen zichtbaar, aannemelijk dat nieuwe verstoringen volgen, situatie instabiel; slecht > veel verstoringen zichtbaar, er is sprake van aanhoudende verstoring door wild of grondgebruik.