Deze indicator laat de uitgaven zien van het ministerie van OCW aan instituten en geoormerkte subsidies in het wetenschapsstelsel (exclusief de instellingen voor hoger onderwijs) per jaar vanaf 2000. De uitgaven zijn in miljoenen euro en uitgesplitst naar type instelling of instrument.
We onderscheiden de hoofdbekostiging voor de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en de Koninklijke Bibliotheek (KB) en geoormerkte subsidies voor NWO-programma’s zoals Talentprogramma, NWO hoofdbekostiging, Praktijkgericht onderzoek, Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek en Grootschalige Researchinfrastructuur.
Voorbeelden van internationale onderzoeksinstellingen die - conform internationale afspraken - bijdragen ontvangen van het ministerie van OCW zijn de European Organisation for Astronomical Research in the Southern Hemisphere (ESO), de European Space Agency (ESA) en de European Organization for Nuclear Research (CERN).
De categorie "overig" bestaat o.a. uit bijdragen aan overige instituten zoals Naturalis, de Biomedical Primate Research Centre (BPRC), NEMO Science Museum en Stichting AAP, maar ook aan nationale coördinatie, bilaterale samenwerking en het Nationaal Contactpunt Kaderprogramma.
OCW-uitgaven aan het wetenschapsstelsel
in miljoenen euro
In de periode van 2000 tot en met 2010 is sprake van een stijgende trend. De daling in 2011 is - behalve aan de overheveling van het TNO-budget naar het ministerie van EZK - mede toe te schrijven aan de afname van de geoormerkte subsidies. Na wat schommelingen is er vanaf 2014 weer een toename van de middelen, waarbij vooral in 2018 een stevige toename zichtbaar is dankzij intensiveringen in de geoormerkte middelen en in de NWO-hoofdbekostiging. In 2019 is er vervolgens groei in alle andere posten, met uitzondering van een lichte afname in de NWO-hoofdbekostiging. In 2020 volgt een daling met 8% van het totaalbudget, als gevolg van bijna een halvering van de KB-bekostiging en een daling (-13%) in de NWO hoofdbekostiging tot het niveau van 2017.
Vanaf 2021 laten de cijfers weer groei zien. In 2024 is het totale budget 1,8 miljard euro, een stijging van 59% ten opzichte van 2020. Alle categorieën laten een stijging zien tussen 2020 en 2024. De categorie ‘Overig’ laat de sterkste groei zien: van 28 miljoen euro in 2020 tot 189 miljoen in 2024 (+573%). In deze categorie zit vanaf 2023 bijvoorbeeld de nieuwe post RVO Fonds Onderzoek en Wetenschap. Daarna volgen geoormerkte subsidies (+66%) en NWO hoofdbekostiging (+41%).
| Jaar | Overig | Geoormerkte subsidies | Internationale instellingen | Wettelijke Bibliotheekinstellingen | TNO | KNAW | NWO hoofdbekostiging |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2000 | 23,6 | 46,2 | 65,9 | 28,7 | 173,3 | 67,8 | 281,3 |
| 2001 | 14,9 | 86,9 | 67,4 | 39,7 | 186,2 | 74,9 | 286,7 |
| 2002 | 19,7 | 113,5 | 67,8 | 41,1 | 194 | 77,1 | 288,4 |
| 2003 | 18,2 | 61,8 | 68,9 | 42,9 | 189,2 | 78,4 | 313,8 |
| 2004 | 19,9 | 92,5 | 69,2 | 46,9 | 194,1 | 83,2 | 303,6 |
| 2005 | 22,7 | 111,6 | 67,4 | 46 | 195,4 | 86,5 | 306 |
| 2006 | 55,8 | 185,7 | 40,1 | 47,9 | 197,3 | 87,8 | 308,1 |
| 2007 | 25,6 | 225,8 | 69,1 | 52,1 | 194,4 | 90,2 | 311,1 |
| 2008 | 36,8 | 242,4 | 74,3 | 55,1 | 198,7 | 91,7 | 315,6 |
| 2009 | 52,5 | 353,2 | 81,5 | 56,6 | 199,8 | 94,1 | 325,6 |
| 2010 | 51,6 | 437,7 | 82,5 | 54,1 | 192,8 | 93,5 | 319,6 |
| 2011 | 48,7 | 300,4 | 84,4 | 54,2 | 0 | 93,8 | 325,5 |
| 2012 | 48,9 | 311,3 | 91,3 | 61,3 | 0 | 94,3 | 327 |
| 2013 | 44,1 | 293,1 | 84,3 | 54,3 | 0 | 93,4 | 320,9 |
| 2014 | 38,6 | 298 | 85,7 | 46,9 | 0 | 91,3 | 365,9 |
| 2015 | 29,9 | 251,6 | 91,5 | 89,7 | 0 | 88,9 | 483,2 |
| 2016 | 26 | 253,6 | 90,9 | 90,6 | 0 | 89,4 | 489,6 |
| 2017 | 25,4 | 256,2 | 95,8 | 92,6 | 0 | 89,6 | 475,1 |
| 2018 | 26 | 358,9 | 89,8 | 95,8 | 0 | 89,6 | 556,8 |
| 2019 | 25,7 | 411,7 | 93,9 | 98,3 | 0 | 92,7 | 528,5 |
| 2020 | 28,1 | 419,1 | 97,2 | 51,6 | 0 | 94,8 | 459 |
| 2021 | 25,9 | 424,2 | 100,1 | 51 | 0 | 96,3 | 496,1 |
| 2022 | 31,2 | 627,4 | 111,5 | 59,2 | 0 | 100,8 | 508,5 |
| 2023 | 136,5 | 678,9 | 115,3 | 60,9 | 0 | 106,6 | 589,8 |
| 2024 | 189 | 696,8 | 117 | 68,1 | 0 | 112,6 | 646,4 |
Bron: Rijksjaarverslagen – Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
VIII Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - Rijksjaarverslag 2024 | Jaarverslag | Rijksoverheid.nl
Definitie: Uitgaven van het Ministerie van OCW aan instituten en geoormerkte subsidies in het wetenschapsstelsel, exclusief de instellingen voor hoger onderwijs). Trendbreuk tussen 2010 en 2011 vanwege de overheveling van het budget voor TNO naar het ministerie van EZ. Het gaat niet alleen om uitgaven voor onderzoek. De geoormerkte subsidies bestaan o.a. uit financiering aan NWO voor de Talentprogramma’s, Grootschalige infrastructuur, Praktijkgericht onderzoek (Regieorgaan SIA), Regieorgaan Onderwijsonderzoek en Fonds onderzoek en wetenschap. De categorie "Overig" bestaat o.a. uit bijdragen aan overige instituten, nationale coördinatie, bilaterale samenwerking en het Nationaal Contactpunt Kaderprogramma.
Beschikbaar: Jaarlijks in mei
Publicatiedatum: 5 mei 2026