Schooladvies en heroverweging schooladvies

In leerjaar 8 geeft de basisschool aan al haar leerlingen een schooladvies. Dit schooladvies is een advies over het best passend te volgen niveau in het voortgezet onderwijs (vo). De school kijkt voor het schooladvies onder andere naar leerprestaties, aanleg en ontwikkeling op de basisschool.

In 2015 waren basisscholen voor het eerst verplicht om leerlingen vóór 1 maart een schooladvies te geven. Vanaf dit jaar waren de leerlingen ook verplicht tussen 15 april en 15 mei een eindtoets af te nemen. Voor de leerlingen die op de eindtoets hoger scoorden dan hun oorspronkelijke advies, moesten de basisschool in 2015 voor het eerst het schooladvies heroverwegen en konden zij deze ook naar boven bijstellen. Voor leerlingen die lager scoorden dan hun schooladvies, mag de school het advies niet aanpassen.

Het schooladvies kan bestaan uit één onderwijssoort, bijvoorbeeld havo, maar kan ook samengesteld zijn uit twee onderwijssoorten, bijvoorbeeld havo / vwo. Hieronder staat de verdeling van de definitieve schooladviezen (oorspronkelijk en niet herzien advies óf herzien advies) van de afgelopen 5 jaar. In de gerelateerde grafieken staat de verdeling van het definitief advies in schooljaar 2019/2020 naar de sociaaleconomische positie van de leerlingen.

Daaronder wordt het advies uit de eindtoetsen vergeleken met het advies dat door de leraren gegeven werd. Vervolgens is de positie van leerlingen in het derde leerjaar van het vo te zien, vergeleken met het oorspronkelijke schooladvies dat ze ontvingen.

Schooladviezen

Schooladviezen In procenten
Advies2016-20172017-20182018-20192019-20202020-2021
VSO0,10%0,10%0,10%0,10%0,10%
PRO0,80%1,10%1,10%1,10%1,10%
VMBO-BB6,10%6,00%5,60%6,50%5,20%
VMBO-BB + VMBO-KB3,40%3,50%3,70%4,10%4,10%
VMBO-KB9,20%9,20%9,10%10,00%8,70%
VMBO-KB + VMBO-GT3,30%3,60%4,40%4,80%5,20%
VMBO-GT18,40%17,70%17,40%18,00%16,50%
VMBO-GT + HAVO8,50%8,80%9,70%9,60%10,40%
HAVO18,80%18,60%17,30%16,90%16,70%
HAVO + VWO9,80%10,10%10,60%10,20%11,60%
VWO21,50%21,30%20,20%18,00%20,40%

In schooljaar 2020-2021 zijn de schooladviezen weer vergelijkbaar met de jaren vóór de coronapandemie, mede door de oproep tot kansrijk adviseren. In schooljaar 2019-2020 waren de schooladviezen juist lager, dit werd veroorzaakt door het wegvallen van de eindtoets in schooljaar 2019-2020 waardoor er geen mogelijkheid was om de adviezen te herzien.

DUO 1 cijfer PO 2011-2020 Brontabel als csv (526 bytes)
Definitief schooladvies naar hoogste opleidingsniveau van de ouders 2019/2020 (in procenten)
Opleidingsniveau oudersvsoprovmbo-bvmbo-b + vmbo-kvmbo-kvmbo-k + vmbo-(g)tvmbo-(g)tvmbo-(g)t + havohavohavo + vwovwo
Max. mbo-entreeopleiding..14817.19.1155
Mbo niveau 2-4, havo, vwo..10615622101578
Hbo- of wo-bachelor..33741911211220
Hbo- of wo-master, doctor..1.3.128191538
Totaal..641051810171018

Kinderen van hoogopgeleide ouders krijgen vaker een vwo-schooladvies van de leerkracht, dan kinderen van laagopgeleide ouders. Dit geldt ook voor het havo + vwo-advies. Voor het gemengde advies vmbo-g(t) + havo zijn de verschillen naar opleidingsniveau van de ouders relatief klein.

CBS Brontabel als csv (372 bytes)
Definitief schooladvies naar huishoudensinkomen 2019/2020 (in procenten)
Huishoudensinkomenvsoprovmbo-bvmbo-b + vmbo-kvmbo-kvmbo-k + vmbo-(g)tvmbo-(g)tvmbo-(g)t + havohavohavo + vwovwo
Laagste tertiel0211714620913710
Middelste tertiel01641152010181015
Hoogste tertiel0032641610201328
Totaal01641051810171018

In de figuur is het huishoudensinkomen van de kinderen ingedeeld naar de drie groepen (tertielen) gebaseerd op alle huishoudens in Nederland met een inkomen.
Kinderen uit huishoudens met een hoger inkomen krijgen vaker een vwo-schooladvies, dan kinderen uit huishoudens met een lager inkomen. Dit geldt daarnaast voor de havo- en havo + vwo-adviezen.

CBS Brontabel als csv (295 bytes)

Ontwikkeling aandeel brede schooladviezen

Ontwikkeling aandeel brede schooladviezen
PeriodeBrede AdviezenEnkele Adviezen
201128%72%
201224%76%
201320%80%
201416%84%
201519%81%
201625%75%
201726%74%
201828%72%
201929%71%
202031%69%

Deze figuur geeft de ontwikkeling van het aandeel brede schooladviezen van het totaal weer. In schooljaar 2014-2015 was dit gedaald tot minder dan 20%. Verschillende beleidsinterventies zorgden hierna voor een kentering in de trend: sinds schooljaar 2016-2017 neemt het aandeel brede schooladviezen toe. Dat is positief. Een breed advies geeft een leerling immers een kans om langer uit te zoeken welke van twee schoolniveaus het beste bij hem of haar past. In schooljaar 2020-2021 ligt het aandeel brede adviezen voor het eerst boven de 30%. Dit hangt mogelijk samen met oproep tot kansrijk adviseren.

DUO: 1 cijfer PO 2011-2020 Brontabel als csv (183 bytes)

Eindtoetsadviezen vergeleken met oorspronkelijke schooladviezen

Eindtoetsadviezen vergeleken met oorspronkelijke schooladviezen
Toetsadvies vergeleken met schooladvies2015-20162016-20172017-20182018-20192020-2021
Toetsadvies is ten minste een hele schoolsoort lager dan het schooladvies14%14%15%9%12%
Toetsadvies is een halve schoolsoort lager dan het schooladvies16%16%16%23%23%
Toetsadvies is gelijk aan het schooladvies36%37%35%26%27%
Toetsadvies is een halve schoolsoort hoger dan het schooladvies19%19%19%28%25%
Toetsadvies is ten minste een hele schoolsoort hoger dan het schooladvies15%14%14%14%12%

Voor de leerlingen die op de eindtoets hoger scoren dan hun oorspronkelijke advies, moet de basisschool het schooladvies heroverwegen en kan deze het advies vervolgens naar boven bijstellen. In schooljaar 2020-2021 kwam 37% van de leerlingen in aanmerking voor een heroverweging. Deze leerlingen hadden een toetsadvies dat een halve schoolsoort hoger (25%) of ten minste een hele schoolsoort hoger (12%) lag dan het oorspronkelijke schooladvies. 

Voor leerlingen die op de eindtoets lager scoren dan hun schooladvies mag de school het advies niet aanpassen.

DUO: 1 cijfer PO 2015-2020 Brontabel als csv (517 bytes)

Positie in derde leerjaar vo van leerlingen per schooladvies

Positie in derde leerjaar vo van leerlingen per schooladvies
SchooladviesPROVMBOVMBO-BBVMBO-KBVMBO-GTBRJHAVOVWO
VSO + PRO80%4%14%2%0%0%0%0%
VMBO-BB3%4%65%25%3%0%0%0%
VMBO-BB + VMBO-KB1%3%34%53%9%0%0%0%
VMBO-KB0%3%10%66%19%0%1%0%
VMBO-KB + VMBO-GT0%3%4%36%55%1%2%0%
VMBO-GT0%2%1%11%73%2%11%0%
VMBO-GT + HAVO0%1%0%3%51%4%38%2%
HAVO0%1%0%1%18%8%60%13%
HAVO + VWO0%0%0%0%6%8%43%42%
VWO0%0%0%0%1%5%10%85%

Het schooladvies van de basisschool komt voor het merendeel overeen met het niveau waarop leerlingen in het derde jaar van het vo onderwijs volgen. Van de leerlingen met een vwo-advies bevindt 85% zich in het derde leerjaar op vwo-niveau.

Bij gemengde adviezen volgt over het algemeen uiteindelijk een bijna even grote groep het ene als het andere geadviseerde schoolniveau. Van leerlingen met een havo/vwo-advies bevindt 43% zich op havo-niveau en 42% op vwo-niveau. Bij een vmbo k/gt-advies loopt de verdeling wat meer uiteen met een percentage van 36% voor vmbo kt-niveau en 55% voor vmbo gt-niveau. Ook het vmbo gt/havo-advies loopt uiteen, maar in dit geval opnieuw in het voordeel van vmbo-gt, met namelijk 51% op vmbo gt-niveau en 38% op havo-niveau.

DUO Brontabel als csv (441 bytes)