De overheid, bedrijven, huishoudens en organisaties in het buitenland geven geld uit aan universiteiten voor onderwijs en onderzoek of voor het (laten) volgen van wetenschappelijk onderwijs (wo).
Hieronder staan de uitgaven van iedere economische sector aan wetenschappelijk onderwijs. Daarnaast worden de uitgaven aan de universiteiten beschreven en de uitgaven aan universiteiten per student. De uitgaven per student worden zowel inclusief als exclusief de onderzoeksgelden getoond die universiteiten ontvangen.
Totale uitgaven aan wetenschappelijk onderwijs per economische sector
In miljarden Euro's
In het wetenschappelijk onderwijs (wo) zijn huishoudens, bedrijven en organisaties in het buitenland in 2024 verantwoordelijk voor 26% van de totale uitgaven. Dit is bijna 3,1 miljard euro. Voor huishoudens met studerende kinderen zijn de collegegelden de grootste onderwijsuitgave. Bedrijven en organisaties in het buitenland geven vooral geld uit aan contractonderzoek dat wordt uitgevoerd door universiteiten. De overheid bekostigd universiteiten voor het onderwijs en onderzoek dat ze wettelijk verplicht zijn uit te voeren. Daarnaast betaalt de overheid universiteiten voor contractonderzoek.
In 2018 heeft het ministerie van OCW 870 miljoen euro in totaal vooruitbetaald aan de vervoersbedrijven voor de OV-studentenkaart van 2019, 2020 en 2021 voor studenten in het mbo, hbo en wo. Hierdoor zijn de overheidsuitgaven in 2018 een stuk hoger dan in andere jaren en wordt de ontwikkeling van de overheidsuitgaven vertekend. Een vooruitbetaling voor de OV-studentenkaart van 2022 die eind 2021 is gedaan door het ministerie van OCW, vertekent de ontwikkeling van de overheidsuitgaven in 2021.
| | Overheid | Huishoudens | Bedrijven | Buitenland |
|---|---|---|---|---|
| 2000 | 3 | 0,3 | 0,4 | 0,1 |
| 2005 | 4 | 0,6 | 0,5 | 0,1 |
| 2010 | 4,7 | 0,7 | 0,7 | 0,2 |
| 2015 | 5,3 | 1 | 0,8 | 0,4 |
| 2020 | 6,5 | 1,2 | 0,9 | 0,5 |
| 2021 | 7,4 | 1,1 | 0,9 | 0,5 |
| 2022 | 7,7 | 1,1 | 0,9 | 0,5 |
| 2023 | 8,2 | 1,4 | 0,9 | 0,5 |
| 2024* | 8,7 | 1,6 | 1 | 0,5 |
Figuur: Totale uitgaven aan wetenschappelijk onderwijs
Bron: CBS
Definitie:
De uitgaven van de overheid, huishoudens, bedrijven, non-profit instellingen en organisaties in het buitenland aan onderwijsinstellingen in het wetenschappelijk onderwijs en wetenschappelijk onderwijs op zich en de overheidsuitgaven met betrekking tot wetenschappelijk onderwijs aan huishoudens en bedrijven.
Van deze uitgaven worden de ontvangsten afgetrokken. Voor het wetenschappelijk onderwijs betreft dit voor de overheid de middelen voor onderwijs vanuit de Europese Unie, de rente op studieleningen en de terugontvangen studiefinanciering die teveel of ten onrechte werd uitgekeerd. Voor huishoudens zijn dit de studiefinanciering die bedoeld is als tegemoetkoming in de uitgaven aan collegegeld, boeken en leermiddelen en openbaar vervoer, studiebeurzen van bedrijven en de vergoeding voor onderwijsvoorzieningen voor jonggehandicapten. Voor bedrijven wordt de tegemoetkoming in de begeleidingskosten van duale leerlingen en stagiairs van de uitgaven afgetrokken. Behalve voor de rente, wordt dit gedaan om dubbeltelling te voorkomen (deze ontvangsten worden namelijk gebruikt voor de dekking van (een deel van) de uitgaven).
Een aantal uitgaven en ontvangsten wordt niet meegenomen in de berekening van de totale uitgaven aan onderwijs. Voor de overheid zijn dit de verstrekte studieleningen en ontvangen aflossingen op studieleningen en voor huishoudens de tegemoetkoming in levensonderhoud, de ontvangen studieleningen en de aflossingen hierop. Studieleningen en aflossingen op studieleningen worden buiten beschouwing gelaten, omdat leningen niet als echte uitgaven gezien worden; ze worden namelijk na een bepaalde periode terugbetaald.
De tegemoetkoming in het levensonderhoud heeft een algemeen doel zonder raakvlak met onderwijs en wordt om deze reden niet meegerekend als ontvangst voor onderwijs.
Wetenschappelijk onderwijs betreft het wetenschappelijk onderwijs en particulier onderwijs op dit niveau. Het wetenschappelijk onderwijs is hier inclusief R&D. Wetenschappelijk onderwijs is naast de overdracht van vaktheoretische kennis, vooral gericht op het verwerven van algemene vaardigheden en een wetenschappelijk denkniveau. Daarnaast is het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek één van de basistaken van universiteiten. Het gaat hier om onderzoek dat vooral leidt tot nieuwe fundamentele inzichten en niet specifiek gericht is op bedrijfstechnische toepassingen. Onderzoek wordt in het dagelijkse taalgebruik ook vaak R&D (Research and Development of onderzoek en ontwikkeling) genoemd.
Beschikbaarheidsdatum: jaarlijks in december
Publicatiedatum: 30 december 2025
Uitgaven aan universiteiten
In miljarden Euro's
De uitgaven in het wo zijn voor het grootste deel uitgaven aan de universiteiten. In 2024 zijn deze uitgaven ruim 740 miljoen euro hoger dan in 2023.
| | Totale uitgaven aan onderwijsinstellingen |
|---|---|
| 2000 | 3,7 |
| 2005 | 4,9 |
| 2010 | 6 |
| 2015 | 7 |
| 2020 | 8,4 |
| 2021 | 9,2 |
| 2022 | 9,6 |
| 2023 | 10,6 |
| 2024* | 11,3 |
Figuur: Uitgaven aan universiteiten
Bron: CBS
Definitie:
De directe uitgaven van overheid, huishoudens, bedrijven, non-profit instellingen en organisaties in het buitenland aan onderwijsinstellingen in het wetenschappelijk onderwijs. Alleen onderwijsinstellingen die regulier onderwijs geven zijn meegenomen. Dit zijn zowel door de overheid gesubsidieerde als particuliere onderwijsinstellingen. Wetenschappelijk onderwijs betreft het wetenschappelijk onderwijs en particulier onderwijs op dit niveau. Het wetenschappelijk onderwijs is hier inclusief R&D. Wetenschappelijk onderwijs is naast de overdracht van vaktheoretische kennis, vooral gericht op het verwerven van algemene vaardigheden en een wetenschappelijk denkniveau. Daarnaast is het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek één van de basistaken van universiteiten. Het gaat hier om onderzoek dat vooral leidt tot nieuwe fundamentele inzichten en niet specifiek gericht is op bedrijfstechnische toepassingen. Onderzoek wordt in het dagelijkse taalgebruik ook vaak R&D (Research and Development of onderzoek en ontwikkeling) genoemd.
Beschikbaarheidsdatum: jaarlijks in december
Publicatiedatum: 30 december 2025
Uitgaven aan universiteiten per student
In Euro's
In 2024 bedragen de uitgaven aan universiteiten per student (publieke en private uitgaven, exclusief de onderzoeksgelden) 12.930 euro. Als de uitgaven aan universiteiten voor onderzoek worden meegeteld, dan zijn de uitgaven per student in 2024 27.050 euro.
| | Inclusief onderzoeksgelden | Exclusief onderzoeksgelden |
|---|---|---|
| 2000 | 20047 | 8006 |
| 2005 | 21654 | 8477 |
| 2010 | 22821 | 9352 |
| 2015 | 23741 | 9364 |
| 2020 | 22580 | 9509 |
| 2021 | 23271 | 9726 |
| 2022 | 23749 | 10665 |
| 2023 | 25296 | 11442 |
| 2024* | 27050 | 12930 |
Figuur: Uitgaven aan universiteiten per student
Bron: CBS
Definitie:
De directe uitgaven van overheid, huishoudens, bedrijven, non-profit instellingen en organisaties in het buitenland aan onderwijsinstellingen in het wetenschappelijk onderwijs. Alleen onderwijsinstellingen die regulier onderwijs geven zijn meegenomen. Dit zijn zowel door de overheid gesubsidieerde als particuliere onderwijsinstellingen. De uitgaven aan onderwijsinstellingen worden hier per deelnemer uitgedrukt, inclusief en exclusief de uitgaven aan R&D in het wetenschappelijk onderwijs. De uitgaven aan R&D (Research and Development of onderzoek en ontwikkeling) bestaan hoofdzakelijk uit de lumpsum financiering die de universiteiten van de rijksoverheid ontvangen voor het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek. Het gaat hier om onderzoek dat vooral leidt tot nieuwe fundamentele inzichten en niet specifiek gericht is op bedrijfstechnische toepassingen. Daarnaast zijn het uitgaven aan contractonderzoek dat door universiteiten wordt uitgevoerd. Wetenschappelijk onderwijs betreft het wetenschappelijk onderwijs en particulier onderwijs op dit niveau. Het wetenschappelijk onderwijs is hier inclusief R&D. Wetenschappelijk onderwijs is naast de overdracht van vaktheoretische kennis, vooral gericht op het verwerven van algemene vaardigheden en een wetenschappelijk denkniveau. Daarnaast is het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek één van de basistaken van universiteiten. Het gaat hier om onderzoek dat vooral leidt tot nieuwe fundamentele inzichten en niet specifiek gericht is op bedrijfstechnische toepassingen. Onderzoek wordt in het dagelijkse taalgebruik ook vaak R&D (Research and Development of onderzoek en ontwikkeling) genoemd.
Beschikbaarheidsdatum: jaarlijks in december
Publicatiedatum: 30 december 2025