Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Iedereen is nodig' uit het jaarverslag 2025 van OCW.
Wij hebben inspanningen verricht zodat iedereen in Nederland zo goed mogelijk kan meedoen in de samenleving en ieders talent benut kan worden.
Sub-thema
Opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst
Het beleid is er op gericht dat iedere student in elke regio nu en in de toekomst wordt opgeleid om een waardevolle bijdrage te leveren aan de samenleving en de economie, passend bij de talenten van de student.
Beleidsmaatregelen
MBO
Vanuit de werkagenda mbo (2023 – 2027) hebben we in 2025 op verschillende manieren ingezet om de aansluiting tussen onderwijs en de arbeidsmarkt te verbeteren:
a. LOB: Goede loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) draagt bij aan een optimale match tussen capaciteiten, affiniteiten en arbeidsmarktperspectief. OCW heeft geïnvesteerd in toegankelijkere studiekeuze informatie (bijvoorbeeld op KiesMBO.nl) en het geven van een kwaliteitsimpuls in LOB op de scholen. Hiermee investeren zij in kwaliteit en capaciteit van LOB, maar bijvoorbeeld ook het organiseren van meeloopdagen en open dagen, praktijkervaring via bedrijfsbezoeken en gastlessen.
b. BBL-offensief: Samen met partners uit onderwijs en bedrijfsleven heeft OCW in 2025 gewerkt aan het bbl-offensief voor het versterken en bekender maken van de bbl. Daartoe zijn vijf actielijnen opgesteld, onder andere over het verbeteren van de begeleiding, de inkomenspositie en de bekendheid van de bbl. Zo is dit jaar onder andere besloten de bbl-staffel af te schaffen, dat zorgt voor de verbetering van de financiële positie van de bbl-studenten in de leeftijd van 18 t/m 20 jaar.
c. Stagepact: In 2023 heeft OCW met o.a. studenten, werkgevers, werknemers, onderwijsinstellingen een Stagepact gesloten. Hierin zijn afspraken gemaakt over voldoende stages van goede kwaliteit, het tegengaan van stagediscriminatie en stagevergoedingen. In 2025 is onverminderd gewerkt aan uitvoering van deze afspraken. Zo is bijna elke instelling gestart met de pilot stagematching, wordt binnen het bpv-netwerk van de MBO raad actief kennis gedeeld en zijn de stagetekorten nog steeds laag. Ondanks de inspanningen is de voortgang op het stagepact nog onvoldoende en zijn op onderdelen nadere afspraken nodig (zie: kamerbrief voortgang Werkagenda mbo en Stagepact mbo december 2025).
d. Opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Ondanks de afspraken in de werkagenda zien we dat de instroom in opleidingen voor de maatschappelijke opgaven niet toeneemt. Er dus meer nodig om studenten goed op te leiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst. Er moeten scherpe keuzes worden gemaakt om te zorgen voor een toegankelijk en hoogwaardig beroepsonderwijs in heel Nederland met opleidingsaanbod dat goed aansluit bij de huidige en toekomstige arbeidsmarkt.
a. Opleiden in tijden van demografische krimp en arbeidsmarktkrapte: OCW zorgt met hbo-en wo-instellingen voor meer regie op het landelijke opleidingsaanbod om in tijden van krimp en krapte een effectief, doelmatig en toegankelijk opleidingsaanbod te behouden.
b. Bevorderen tekortsectoren hbo: instellingen met opleidingen in zorg, onderwijs en techniek ontvangen gezamenlijk 30 miljoen per jaar. Hiermee kunnen zij de instroom verhogen, uitval en switch tegengaan en het verbeteren van de aansluiting met de arbeidsmarkt.
c. Studiekeuze 123: Door studiekeuze 123 is arbeidsmarktinformatie toegevoegd zodat studenten die beter kunnen betrekken bij de studiekeuze.
Sectoroverstijgend: Interdepartementale krapte aanpakken: Ook in 2025 heeft OCW bijgedragen aan o.a. het Actieplan Groene en Digitale Banen, Nationaal Versterkingsplan van Microchip-talent en de Kabinetsbrede arbeidsmarktagenda. Ook heeft de minister van OCW deelgenomen aan de Arbeidsmarktkraptetop, samen met de ministers van EZ, SZW en VWS. Deze inspanningen zijn erop gericht om meer studenten op te leiden voor deze voor Nederland cruciale sectoren.
Financiële middelen
1.a. LOB: €33 miljoen, daarnaast staat het instellingen vrij om ook middelen uit het vrij besteedbare deel van de Regeling Kwaliteitsafspraken 2024-2027 (€372,8 miljoen) in te zetten.
2.b. Bevorderen tekortsectoren hbo: €30 miljoen
2.c. Studiekeuze 123: €1 miljoen
3. Interdepartementale krapte aanpakken: Totale bijdrage OCW aan Actieplan Groene en Digitale Banen: €275.000,-
1.b. BBL-Offensief:Kamerbrief BBL offensief
1.d. Opleiden voor de arbeidsmarkt van de toekomst, 2.a. Opleiden in tijden van demografische krimpen arbeidsmarktkrapte en 2.b. Bevorderen tekortsectoren hbo:
