Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Basisvaardigheden'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Een sterke basis en hoge kwaliteit' uit het jaarverslag 2025 van OCW.
Wij hebben ons ook in 2025 ingezet om de kwaliteit van het onderwijs en de (fundamentele) wetenschap te versterken. Het doel blijft dat leerlingen en studenten de basisvaardigheden taal, rekenen-wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap beter gaan beheersen. Daarnaast was er ook blijvende inzet om de maatschappelijke impact van kennis uit onderzoek te vergroten.
Sub-thema
Verbetering basisvaardigheden en onderwijskwaliteit
Het doel is dat leerlingen in het funderend onderwijs de basisvaardigheden taal, rekenen-wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap beter gaan beheersen. Dat is van groot belang voor een goede aansluiting op het vervolgonderwijs, de arbeidsmarkt en om goed mee kunnen doen in de maatschappij.
Beleidsmaatregelen
Subsidie verbetering basisvaardigheden: Scholen krijgen geld om evidence-informed te werken aan verbetering van de basisvaardigheden. In 2025 kregen 2.690 scholen voor het eerst de subsidie. In totaal is nu 95 procent van de leerlingen bereikt met de subsidie. Subsidiescholen krijgen ondersteuning van OCW. Scholen met het oordeel onvoldoende of zeer zwak (prioriteitsscholen) kregen één-op-één begeleiding van een onderwijscoördinator van OCW, voor de andere scholen waren er vier regionale startbijeenkomsten en zij konden deelnemen aan een van de begeleide leernetwerken. Het CPB heeft in december voor het eerst gerapporteerd over het kwantitatief effect van de subsidie en meet nog geen statistisch significant verschil tussen scholen met subsidie en zonder subsidie. In het najaar van 2026 zal het CPB over de vervolgmeting rapporteren. Schoolleiders zijn voor het overgrote deel positief over het effect van de subsidie op de leerprestaties en ook andere aspecten als de expertise van het personeel.
Duidelijke opdracht aan het onderwijs: In 2025 zijn de definitieve conceptkerndoelen voor alle negen leergebieden opgeleverd. Hieronder zijn ook de nieuwe leergebieden burgerschap en digitale geletterdheid. Daarmee is een belangrijke stap gezet om tot een actueel en duidelijk curriculum en opdracht aan scholen te komen. Het wetsvoorstel grondslagen kerndoelen is behandeld in de Tweede Kamer en ingediend bij de Eerste Kamer. De implementatie van het vernieuwde curriculum op scholen is van start gegaan.
Gebruik van effectieve aanpakken: Op verschillende manieren is evidence-informed onderwijs door OCW verder gestimuleerd. Via de subsidie verbetering basisvaardigheden en bijbehorende ondersteuning, en via het NGF programma Ontwikkelkracht. Onderwijsprofessionals konden in 2025 bij het NRO (o.a. Onderwijskennis.nl, De Kennisrotonde) als centraal punt terecht voor hoogwaardige en betrouwbare kennis over effectief onderwijs. De positie van dit centrum voor kennis wordt verder versterkt, doordat op 1 januari 2026 het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) van start is gegaan. Dit biedt aan alle sectoren in het onderwijs een sterke kennisbasis.
Actuele, betaalbare en goede leermiddelen: Met de inrichting van een kwaliteitsalliantie wil OCW zorgen voor meer transparantie over het aanbod, de kwaliteit en prijs van leermiddelen. NRO en SLO ontwikkelen in opdracht van OCW een generiek kwaliteitskader. SIVON wordt door OCW ondersteund in de ontwikkeling van een open keuzecatalogus, waar inzicht wordt geboden in het aanbod van leermiddelen. Ook heeft KPMG in opdracht van OCW onderzoek verricht naar de ontwikkeling van prijzen, kosten en marges van leermiddelen.
Leesbevordering: Om een impuls te geven aan leesbevordering investeert OCW in de Bibliotheek op school. In dit programma werken bibliotheken en scholen samen om leerlingen meer en met meer plezier te laten lezen. Daarnaast financiert OCW leesbevorderende projecten, zoals Hebban in de klas, een succesvol leesplatform voor het vo dat nu ook voor het po wordt ingericht. Ook wordt gewerkt aan een doorgaande leeslijn met kinder- en jeugdliteratuur om leraren en ouders te helpen met het aanbieden van boeken die passen bij de leeftijd en het niveau van leerlingen. In de Kennistafel effectief leesonderwijs werken experts op het gebied van taal en lezen uit het onderwijs, de wetenschap en beleid samen om kennis uit onderzoek toegankelijk te maken voor het onderwijs. Dit heeft geresulteerd in instrumenten waarmee scholen de kwaliteit van hun taal en leesonderwijs kunnen verbeteren.
Financiële middelen
1. Subsidie verbetering basisvaardigheden: In 2025 is aan de subsidie verbetering basisvaardigheden op artikel 1 (po) € 369,8 miljoen en op artikel 3 (vo) € 235,3 miljoen besteed.
5. Leesbevordering: In 2025 is aan de Bibliotheek op school op artikel 14 (Cultuur) € 26,5 miljoen besteed.
