Sociale veiligheid staat al jarenlang prominent op de agenda van de hogescholen. Ongewenst gedrag zoals pesten, uitsluiting en seksuele intimidatie komt veel voor. Ondanks meldingen van onveilige situaties en incidenten, voelen veel mensen zich over het algemeen veilig op de hogeschool (Sectorbeeld Zicht op Veiligheid, UNL en VH). Om sociale veiligheid proactief te kunnen waarborgen is onder andere continue en betrouwbare monitoring nodig.

Ervaren sociale veiligheid binnen hogescholen

2020-2021 en 2023-2024

Bron: ICTU, in opdracht van Zestor (2025) Werkbeleving bij hogescholen, benchmark 2023-2024

Sociale veiligheid is in kaart gebracht door medewerkers aan hogescholen drie stellingen voor te leggen. In de periode 2023-2024 gaven de meeste medewerkers aan dat zij op hun werk zichzelf durven te zijn (84%). Zo geven medewerkers ook aan dat zij op hun werk voor zichzelf durven op te komen (82%) en dat zij zich veilig voelen om directe collega’s feedback te geven (72%). Toch geeft 6-10% van de medewerkers aan dat zij zich hier niet veilig genoeg voor voelen. De resterende medewerkers zijn het niet oneens en niet eens met de stellingen.

Ten opzichte van de periode 2020-2021 zijn deze percentages nagenoeg gelijk gebleven, met een maximaal verschil van 1 procentpunt.

Ongewenst gedrag binnen hogescholen

2020-2021 en 2023-2024

Bron: ICTU, in opdracht van Zestor (2025) Werkbeleving bij hogescholen, benchmark 2023-2024

Aan de hogeschoolmedewerkers is gevraagd in welke mate men de afgelopen 12 maanden in de werksituatie te maken heeft gehad met tegen hen gericht ongewenst gedrag (zowel door internen als externen). Hierbij is gevraagd naar de volgende ongewenste omgangsvormen: pesten, verbale agressie, bedreiging/intimidatie, ongewenste seksuele aandacht, fysieke agressie/lichamelijk geweld en discriminatie.

In de periode 2023-2024 gaf 19% (2.326) van de medewerkers aan één of meerdere vormen van ongewenst gedrag te hebben meegemaakt. Dit is een toename van 4 procentpunt ten opzichte van de periode 2020-2021, toen was het 15% (1.561). Verbale agressie komt het meest voor met 11% in 2023-2024 (2020-2021 7%). Dit wordt gevolgd door bedreiging/intimidatie (7% in 2023-2024, 5% in 2020-2021) en discriminatie (6% in 2023-2024, 4% in 2020-2021). Fysieke agressie/lichamelijk geweld komt het minst voor (0,3% in 2023-2024, 0,2% in 2020-2021).

Ongewenst gedrag door collega’s, studenten of externen

2020-2021 en 2023-2024

Bron: ICTU, in opdracht van Zestor (2025) Werkbeleving bij hogescholen, benchmark 2023-2024

Per vorm van ongewenst gedrag is gevraagd om aan te geven door wie dit gedrag vertoond werd: door collega’s (inclusief leidinggevenden), door studenten en/of door externen. Bij alle vormen van ongewenst gedrag, behalve fysieke agressie/lichamelijk geweld, ervaren medewerkers dit vooral door hun eigen collega’s. Bij medewerkers die te maken hebben gehad met fysieke agressie/lichamelijk geweld, geeft 49% aan dat dit werd veroorzaakt door studenten. Ten opzichte van de periode 2020-2021 is dit een stijging met 20 procentpunt.