Alle onderzoekseenheden in Nederland worden eens in de zes jaar door een onafhankelijke externe
commissie geëvalueerd volgens het SEP-protocol. Het SEP-protocol is het landelijk afgestemde protocol dat Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten gebruiken om onderzoekeenheden extern te laten evalueren op kwaliteit en maatschappelijke relevantie van onderzoek, evenals de levensvatbaarheid van onderzoekseenheden, met de eigen strategie en doelen als uitgangspunt.
Met deze indicator willen we inzicht geven in de manier waarop in wetenschappelijk onderzoek maatschappelijke relevantie wordt gerealiseerd. Om hier inzicht in te krijgen is een analyse uitgevoerd op alleen het onderdeel maatschappelijke relevantie uit evaluaties uitgevoerd in de periode 2021-2025 volgens het SEP2021-2027.
Om overzicht te behouden is de grote diversiteit aan beschreven vormen van maatschappelijke relevantie conform de SEP-evaluaties ingedeeld in drie categorieën:
- Onderzoeksproducten voor maatschappelijke doelgroepen;
- Het gebruik van onderzoeksproducten door maatschappelijk doelgroepen;
- Erkenning van onderzoeksproducten door maatschappelijke doelgroepen.
De grafieken tonen maatschappelijke relevantie van Nederlandse kennisinstellingen aan de hand van gerapporteerde onderzoeksproducten voor maatschappelijke doelgroepen, het gebruik en de erkenning van deze onderzoeksproducten door maatschappelijke doelgroepen, zoals beschreven in evaluaties uitgevoerd in de periode 2021-2025 volgens het SEP2021-2027.
In SEP-evaluaties 2021-2025 benoemde vormen van onderzoeksproducten voor maatschappelijke doelgroepen
Ambities / strategieën en concrete activiteiten
Onderzoekseenheden noemen verschillende vormen van onderzoeksproducten voor maatschappelijke doelgroepen in de SEP-evaluaties. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen ambities en strategieën en concrete activiteiten.
Veel onderzoekseenheden geven aan dat zij onderzoeksproducten willen ontwikkelen die relevant zijn voor maatschappelijke doelgroepen. Vaak gaat het daarbij om producten voor bedrijven en praktijk, zoals methoden, modellen, richtlijnen of technische toepassingen. Ongeveer een derde van de onderzoeksgroepen heeft de ambitie om onderzoeksproducten voor bedrijven en praktijk te genereren. Dit is hiermee de meest genoemde ambitie. Daarnaast worden ambities genoemd op het gebied van IT-producten en digitale hulpmiddelen, audiovisuele middelen en publicaties voor ofbmet maatschappelijke doelgroepen (publiek, overheid, bedrijf en praktijk). Concrete voorbeelden die in de SEP-evaluaties worden genoemd zijn softwaretools voor professionals, online platforms, educatieve websites, publieksgerichte rapporten en interactieve visualisaties.
Ook de beschrijving van concrete activiteiten laat een divers beeld van onderzoeksproducten zien. Veel onderzoeksgroepen noemen concrete producten voor bedrijven en praktijk, zoals technische instrumenten, modellen en beleidsgerichte toepassingen. IT-producten en audiovisuele middelen komen eveneens veelvuldig voor, bijvoorbeeld in de vorm van dashboards, simulaties, video’s of digitale leeromgevingen. Daarnaast worden prototypes, spin-offs en start-ups genoemd, evenals niet-academische workshops en events, zoals trainingen en publieksbijeenkomsten. Ook worden voorbeelden genoemd van datasets en open tools die beschikbaar worden gesteld aan maatschappelijke partijen.
Bij de meeste onderzoekseenheden worden onderzoeksproducten voor maatschappelijke doelgroepen vaker genoemd als concrete activiteit dan als deel van de strategie. Dit is bijvoorbeeld het geval bij niet-academische workshops en events, IT-producten en prototypes. Alleen in het geval van (pre-seed) funds, de Kennisagenda, samenwerkingen met Groeifonds programma’s en publicaties voor of met het bedrijfsleven zijn er meer onderzoeksgroepen die dit als ambitie noteren dan dit als concrete activiteit benoemen.
Onderzoeksgroep Ambities/strategieën Activiteiten (Audio-)visuele producten 23% 46% (Pre-)-seed funds 5% 2% Artistieke producten 1% 6% Citizen Science 2% 8% Conferenties, workshops en events (niet-academisch) 11% 29% Interventies 5% 13% IT-producten 23% 53% Kennisagenda 3% Living Labs 4% 10% Patenten & licenties 5% 14% Producten voor bedrijf en praktijk 35% 63% Producten voor onderwijs 1% 9% Prototypes 14% 31% Publicaties voor/met bedrijf en praktijk 1% 1% Publicaties voor/met het vakgebied 23% 31% Publicaties voor/met overheid 5% 14% Publicaties voor/met publiek 18% 25% Samenwerkingen met groeifonds programma's 3% Social ventures 1% 1% Spin-offs/start-ups 10% 21% Bron: Technopolis Group (2026) Meta-analyse maatschappelijke relevantie op basis van SEP-evaluaties
Maatschappelijke relevantie wetenschappelijk onderzoek op basis van SEP-evaluaties | Rapport | Rijksoverheid.nlDefinitie:
De cijfers zijn gebaseerd op het onderzoek ‘Meta-analyse maatschappelijke relevantie op basis van SEP-evaluaties’, uitgevoerd door Technopolis in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het onderzoek richt zich op de documentatie van SEP-evaluaties uit de periode 2021 tot en met 2025 volgens het SEP2021-2027.
SEP (Strategy Evaluation Protocol) is het landelijk afgestemde protocol dat Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten gebruiken om onderzoekeenheden in een zesjarige cyclus extern te laten evalueren op kwaliteit en maatschappelijke relevantie van onderzoek, evenals de levensvatbaarheid van onderzoekseenheden, met de eigen strategie en doelen als uitgangspunt. Met onderzoekseenheden worden instituten, afdelingen, onderzoeksgroepen, multidisciplinaire clusters of andere relevante eenheden bedoeld die een eigen onderzoeksstrategie hebben. De documentatie van deze SEP-evaluaties omvat commissierapporten, zelfevaluaties, case studies en bestuurlijke reacties. In totaal zijn 360 SEP-documenten van 146 onderzoeksgroepen geanalyseerd met behulp van een Large Language Model (LLM).
De analyse is volledig gebaseerd op beschikbare gedocumenteerde informatie en kan geen activiteiten vastleggen die niet gerapporteerd zijn. Ook betreft het alleen informatie van die onderzoekseenheden die in de periode 2021-2025 extern zijn geëvalueerd (evaluatie volgens SEP vindt eens per zes jaar plaats) en waarvan documentatie is gedeeld. De meta-analyse geeft daarom geen volledig beeld van alle ambities en activiteiten met betrekking tot maatschappelijke relevantie in Nederland, maar een overzicht van wat expliciet wordt beschreven in de diverse beschikbare evaluatiedocumenten binnen die periode. Evenmin kan de analyse de omvang of de kwaliteit van de impact beoordelen. Over het algemeen beschrijft de studie de gerapporteerde relevantie, maar de studie geeft niet de werkelijke maatschappelijke relevantie weer. De uitkomsten van de analyses op basis van het LLM-model moeten daarom met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
Beschikbaar: Iedere drie jaar
Publicatiedatum: 30 september 2026
In SEP-evaluaties 2021-2025 genoemde vormen van gebruik van onderzoeksproducten door maatschappelijk doelgroepen
Ambities / strategieën en concrete activiteiten
De cijfers zijn gebaseerd op het onderzoek ‘Meta-analyse maatschappelijke relevantie op basis van SEP-evaluaties’, uitgevoerd door Technopolis in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het onderzoek richt zich op de documentatie van SEP-evaluaties uit de periode 2021 tot en met 2025 volgens het SEP2021-2027.
SEP (Strategy Evaluation Protocol) is het landelijk afgestemde protocol dat Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten gebruiken om onderzoekeenheden in een zesjarige cyclus extern te laten evalueren op kwaliteit en maatschappelijke relevantie van onderzoek, evenals de levensvatbaarheid van onderzoekseenheden, met de eigen strategie en doelen als uitgangspunt. Met onderzoekseenheden worden instituten, afdelingen, onderzoeksgroepen, multidisciplinaire clusters of andere relevante eenheden bedoeld die een eigen onderzoeksstrategie hebben. De documentatie van deze SEP-evaluaties omvat commissierapporten, zelfevaluaties, case studies en bestuurlijke reacties. In totaal zijn 360 SEP-documenten van 146 onderzoeksgroepen geanalyseerd met behulp van een Large Language Model (LLM).
De analyse is volledig gebaseerd op beschikbare gedocumenteerde informatie en kan geen activiteiten vastleggen die niet gerapporteerd zijn. Ook betreft het alleen informatie van die onderzoekseenheden die in de periode 2021-2025 extern zijn geëvalueerd (evaluatie volgens SEP vindt eens per zes jaar plaats) en waarvan documentatie is gedeeld. De meta-analyse geeft daarom geen volledig beeld van alle ambities en activiteiten met betrekking tot maatschappelijke relevantie in Nederland, maar een overzicht van wat expliciet wordt beschreven in de diverse beschikbare evaluatiedocumenten binnen die periode. Evenmin kan de analyse de omvang of de kwaliteit van de impact beoordelen. Over het algemeen beschrijft de studie de gerapporteerde relevantie, maar de studie geeft niet de werkelijke maatschappelijke relevantie weer. De uitkomsten van de analyses op basis van het LLM-model moeten daarom met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
Onderzoeksgroep Ambities/strategieën Activiteiten Bedrijven in Science Parks 5% 9% Contractonderzoek 31% 41% Gebruik in onderwijs 25% 45% Implementatie in beleid of praktijk 79% 82% Referenties in publicaties voor publiek 18% 13% Vermeldingen in dagbladen 5% 19% Vermeldingen in het publieke debat 10% 14% Vermeldingen in kamerstukken 8% Vermeldingen op radio 1% 11% Vermeldingen op televisie 3% 16% Vermeldingen op websites 12% 22% Bron: Technopolis Group (2026) Meta-analyse maatschappelijke relevantie op basis van SEP-evaluaties
Maatschappelijke relevantie wetenschappelijk onderzoek op basis van SEP-evaluaties | Rapport | Rijksoverheid.nlDefinitie:
De cijfers zijn gebaseerd op het onderzoek ‘Meta-analyse maatschappelijke relevantie op basis van SEP-evaluaties’, uitgevoerd door Technopolis in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het onderzoek richt zich op de documentatie van SEP-evaluaties uit de periode 2021 tot en met 2025 volgens het SEP2021-2027.
SEP (Strategy Evaluation Protocol) is het landelijk afgestemde protocol dat Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten gebruiken om onderzoekeenheden in een zesjarige cyclus extern te laten evalueren op kwaliteit en maatschappelijke relevantie van onderzoek, evenals de levensvatbaarheid van onderzoekseenheden, met de eigen strategie en doelen als uitgangspunt. Met onderzoekseenheden worden instituten, afdelingen, onderzoeksgroepen, multidisciplinaire clusters of andere relevante eenheden bedoeld die een eigen onderzoeksstrategie hebben. De documentatie van deze SEP-evaluaties omvat commissierapporten, zelfevaluaties, case studies en bestuurlijke reacties. In totaal zijn 360 SEP-documenten van 146 onderzoeksgroepen geanalyseerd met behulp van een Large Language Model (LLM).
De analyse is volledig gebaseerd op beschikbare gedocumenteerde informatie en kan geen activiteiten vastleggen die niet gerapporteerd zijn. Ook betreft het alleen informatie van die onderzoekseenheden die in de periode 2021-2025 extern zijn geëvalueerd (evaluatie volgens SEP vindt eens per zes jaar plaats) en waarvan documentatie is gedeeld. De meta-analyse geeft daarom geen volledig beeld van alle ambities en activiteiten met betrekking tot maatschappelijke relevantie in Nederland, maar een overzicht van wat expliciet wordt beschreven in de diverse beschikbare evaluatiedocumenten binnen die periode. Evenmin kan de analyse de omvang of de kwaliteit van de impact beoordelen. Over het algemeen beschrijft de studie de gerapporteerde relevantie, maar de studie geeft niet de werkelijke maatschappelijke relevantie weer. De uitkomsten van de analyses op basis van het LLM-model moeten daarom met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
Beschikbaar: Iedere drie jaar
Publicatiedatum: 30 september 2026
In SEP-evaluaties 2021-2025 genoemde vormen van erkenning van onderzoeksproducten door maatschappelijke doelgroepen
Ambities / strategieën en concrete activiteiten
Onderzoekseenheden noemen verschillende vormen van erkenning van onderzoeksproducten door maatschappelijke doelgroepen in de SEP-evaluaties. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen ambities en strategieën en concrete activiteiten.
Ambities met betrekking tot erkenning worden minder expliciet, (en ook minder vaak) geformuleerd dan ambities rond onderzoeksproducten of gebruik hiervan. Onderzoeksgroepen zien erkenning waarschijnlijk eerder als een resultaat dat voortvloeit uit activiteiten, dan als ambitie of bewuste strategie. Wanneer erkenning wel onderdeel vormt van expliciete strategieën, gaat het vooral om het verkrijgen van financiële bijdragen via publieke organisaties, maatschappelijke partners of een industriële partner. Ook veel genoemd zijn ambities rond zichtbaarheid en waardering, bijvoorbeeld via publieke prijzen, onderscheidingen of een rol in maatschappelijke adviesraden of andere nevenfuncties.
Ook concrete activiteiten op het vlak van erkenning worden minder vaak genoemd dan concrete activiteiten rond onderzoeksproducten en gebruik van deze producten. Als dit wel gebeurt, dan scoren publieke prijzen en onderscheidingen hoog op de lijst als voorbeeld van erkenning van maatschappelijke relevantie. Ook het verkrijgen van financiële steun van publieke organisaties, en financiële steun vanuit het bedrijfsleven en industrie zijn veel genoemd, naast toekenning van subsidieaanvragen voor valorisatie. Ook deelname aan adviesraden is een veelgenoemde gerealiseerde vorm van erkenning. Onderzoekers nemen bijvoorbeeld deel aan adviesraden, commissies en expertgroepen die betrokken zijn bij beleidsontwikkeling, richtlijnvorming of maatschappelijke programma’s.
Bij de meeste onderzoeksgroepen wordt erkenning van onderzoeksproducten voor maatschappelijke doelgroepen vaker genoemd als concrete activiteit dan als deel van de strategie.
Vorm van erkenning Ambities/strategieën Activiteiten Deelname in adviesraden 3% 19% Financiële bijdrage door industrie 4% 10% Financiële bijdrage door maatschappelijke partner 1% 4% Financiële bijdrage door publieke organisaties 12% 23% In-kind bijdrage door industrie 1% In-kind bijdrage door maatschappelijke partij 1% 1% In-kind bijdrage door publieke organisaties 4% Nevenfunties binnen maatschappelijke organisaties 3% 6% Publieke prijzen 5% 60% Toekenning subsidieaanvragen voor valorisatie 4% 12% Bron: Technopolis Group (2026) Meta-analyse maatschappelijke relevantie op basis van SEP-evaluaties
Maatschappelijke relevantie wetenschappelijk onderzoek op basis van SEP-evaluaties | Rapport | Rijksoverheid.nlDefinitie:
De cijfers zijn gebaseerd op het onderzoek ‘Meta-analyse maatschappelijke relevantie op basis van SEP-evaluaties’, uitgevoerd door Technopolis in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het onderzoek richt zich op de documentatie van SEP-evaluaties uit de periode 2021 tot en met 2025 volgens het SEP2021-2027.
SEP (Strategy Evaluation Protocol) is het landelijk afgestemde protocol dat Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstituten gebruiken om onderzoekeenheden in een zesjarige cyclus extern te laten evalueren op kwaliteit en maatschappelijke relevantie van onderzoek, evenals de levensvatbaarheid van onderzoekseenheden, met de eigen strategie en doelen als uitgangspunt. Met onderzoekseenheden worden instituten, afdelingen, onderzoeksgroepen, multidisciplinaire clusters of andere relevante eenheden bedoeld die een eigen onderzoeksstrategie hebben. De documentatie van deze SEP-evaluaties omvat commissierapporten, zelfevaluaties, case studies en bestuurlijke reacties. In totaal zijn 360 SEP-documenten van 146 onderzoeksgroepen geanalyseerd met behulp van een Large Language Model (LLM).
De analyse is volledig gebaseerd op beschikbare gedocumenteerde informatie en kan geen activiteiten vastleggen die niet gerapporteerd zijn. Ook betreft het alleen informatie van die onderzoekseenheden die in de periode 2021-2025 extern zijn geëvalueerd (evaluatie volgens SEP vindt eens per zes jaar plaats) en waarvan documentatie is gedeeld. De meta-analyse geeft daarom geen volledig beeld van alle ambities en activiteiten met betrekking tot maatschappelijke relevantie in Nederland, maar een overzicht van wat expliciet wordt beschreven in de diverse beschikbare evaluatiedocumenten binnen die periode. Evenmin kan de analyse de omvang of de kwaliteit van de impact beoordelen. Over het algemeen beschrijft de studie de gerapporteerde relevantie, maar de studie geeft niet de werkelijke maatschappelijke relevantie weer. De uitkomsten van de analyses op basis van het LLM-model moeten daarom met de nodige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
Beschikbaar: Iedere drie jaar
Publicatiedatum: 30 september 2026