Internationale mobiliteit van leerlingen en studenten

In het academisch jaar 2016-'17 waren er 16.966 Nederlandse studenten voor een volledige studie ingeschreven in het buitenland. Dit is een toename van ruim 11% ten opzichte van 2015-'16.
Met ingang van 2007-'08 is de studiefinanciering wereldwijd meeneembaar voor Nederlandse studenten. In 2015-'16 maakten ruim 7.500 studenten gebruik van deze mogelijkheid. Daarmee wordt bijna de helft van alle uitgaande diplomamobiliteit naar het buitenland gefinancierd door het studievoorschot.

Deze grafiek toont de internationale mobiliteit van leerlingen in het po en vo. Er is een scherpe daling te zien in het aantal leerlingen dat deelneemt aan internationale mobiliteit; van 20.779 in 2012 naar 8.836 in 2016. Een verklaring hiervoor is dat er door bezuinigingen minder budget beschikbaar is en dat de criteria voor subsidiering zijn aangescherpt. 

Tussen 2013 en 2016 steeg het geschatte aandeel mbo-gediplomeerden dat minimaal twee weken voor studie of stage in het buitenland verbleef, van 6,1% naar 7,6%. In het middelbaar beroepsonderwijs gaan studenten meestal voor een stage naar het buitenland. In 2016 ging 7% van de mbo-gediplomeerden op stagemobiliteit tegen 0,5% op studiemobiliteit.

Deze figuur laat 10 landen zien waar de meeste Nederlandse mbo-studenten in 2016-'17 een geregistreerde internationale stage (bpv) deden. Het grootste deel van de internationaal mobiele mbo-studenten die een buitenlandstage volgden ging naar een land binnen de Europese Economische Ruimte (EER). De populairste bestemmingen waren Spanje, België en Duitsland. Curacao was het populairste niet-Europese land.

Deze grafiek toont per studiejaar het aandeel studenten dat een volledige studie in het buitenland volgt. Dit als percentage van het totale aantal inschrijvingen aan ho-instellingen in Nederland. Het aandeel neemt jaarlijks geleidelijk toe. Bijna tweederde van de uitgaande diplomastudenten in 2015-'16 maakte daarbij gebruik van de meeneembare studiefinanciering.

Studiepuntenmobiliteit is, in tegenstelling tot diplomamobiliteit, niet gericht op het voltooien van een studie in het buitenland. In plaats daarvan wordt de studie in Nederland verrijkt met buitenlandse studie- of stage-ervaring (meestal in ruil voor studiepunten).

Voor alle ho-afgestudeerden uit 2015-'16 heeft ongveer een kwart studiegerelateerde buitenlandervaring; 26% voor het wo en 24% voor het hbo. Dit aandeel bleef de afgelopen jaren redelijk stabiel.

Studiepuntenmobiliteit is, in tegenstelling tot diplomamobiliteit, niet gericht op het voltooien van een studie in het buitenland. In plaats daarvan wordt de studie in Nederland verrijkt met buitenlandse studie- of stage-ervaring (meestal in ruil voor studiepunten).

Voor het ho als geheel is in 2016 de buitenlandse studiepuntenmobliteit 25%. Tussen de diverse vakgebieden zijn er grote verschillen. Studenten in de groene opleidingen zijn veruit het meest mobiel (60%). Het minst mobiel zijn de onderwijsstudenten (9%) en die bij rechten (13%) en gedrag & maatschappij (14%). 

Deze figuur laat zien uit welke landen de meeste inkomende studenten voor diplomamobiliteit komen. Het merendeel van de buitenlandse studenten komt uit Duitsland om een diploma in Nederland te halen. Italië staat op de tweede plaats, gevolgd door China, België en het Verenigd Koninkrijk. Italië is daarmee een plaats opgeschoven in het afgelopen jaar, en is nu het op een na belangrijkste land voor inkomende studentenmobiliteit. Zuid- en Oost Europa en Zuid- en Zuidoost Azië worden relatief gezien belangrijker als regio van herkomst, Duitsland en China worden relatief steeds minder belangrijk. De stroom internationale diplomastudenten naar Nederlandse instellingen wordt daarmee , naast groter, steeds diverser van samenstelling.

Deze figuur laat de landen zien waar de meeste Nederlandse studenten heen gaan voor diplomamobiliteit. Het merendeel vertrekt naar België, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk. Verder zijn in de top 5 de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk in trek bij studenten die naar het buitenland vertrekken voor een diploma.

Steeds meer internationale studenten vestigen zich na hun afstuderen blijvend in Nederland. Van de lichting die in 2006 afstudeerde, woonden/werkten er na 5 jaar nog 2.610 ons land. Van de lichting 2012 vestigden 3.515 mensen zich blijvend hier. In de periode 2006-2012 gaat het in totaal om ruim 21 duizend internationale hbo- en wo studenten. Het hoger onderwijs vormt zo een belangrijke aanvoerroute voor kenniswerkers naar Nederland.

Deze figuur laat het aantal internationale diplomastudenten in het bekostigd Nederlandse ho in absolute aantallen zien.
Een overzicht van de bijbehorende percentages bevindt zich onder 'Gerelateerde grafieken'.
De stijgende lijn van het aantal internationale diplomastudenten is vrijwel geheel toe te schrijven aan de stijging in het wo. In het hbo is het aantal internationale diplomastudenten tot 2017-'18 nagenoeg constant gebleven. In 2018-'19 is dit aantal weer iets toegenomen.

Deze figuur laat het aandeel buitenlandse studenten in het bekostigd Nederlandse ho in procenten zien. In het schooljaar 2018-'19 is de stijging ten opzichte van het voorgaande jaar in het totale aandeel buitenlandse studenten voornamelijk toe te schrijven aan de stijging in het wo, en in mindere mate aan het hbo. Het aandeel buitenlandse studenten in het wo is inmiddels ongeveer drie keer groter dan in het hbo.

Van elke 100 internationale studenten die in 2006 afstudeerden, bleven er (na 5 jaar) gemiddeld 29 in ons land. De stay-rate is sindsdien gestaag afgenomen: tot 22,7% voor afstudeerlichting 2012. Ondanks de dalende stay-rate, stijgt toch het aantal internationale studenten dat in Nederland blijft (zie de grafiek "Aantal internationale hbo- en wo-studenten dat zich blijvend in Nederland vestigt, 2006-2012"). Dit komt doordat ons hoger onderwijs steeds meer internationale studenten trekt.

In studiejaar 2018-'19 waren er in het Nederlandse ho in totaal bijna 86 duizend internationale, mobiele studenten ingeschreven (170 verschillende nationaliteiten). Dit is ruim 11% van het totaal aantal ingeschrevenen in het ho van dat jaar. Zo'n 26% van de internationaal mobiele studenten heeft zijn vooropleiding in Duitsland gedaan. Italiaanse studenten vormen ruim 5% van het totaal aantal internationaal mobiele studenten. Studenten die hun vooropleiding in China hebben gedaan, sluiten de top 3 af met iets meer dan 5%. Daarnaast komen internationale studenten vooral uit België en het Verenigd Koninkrijk, Oost- en Zuid-Europa en India.