Onderwijs gaat verder dan enkel taal en rekenen. Een belangrijke taak van goed onderwijs is het bevorderen van de sociale ontwikkeling van jongeren. Burgerschapsonderwijs richt zich in de eerste plaats op het leren samenleven en functioneren in een democratische samenleving. Dit omvat het overdragen van waarden en het ontwikkelen van vaardigheden die nodig zijn om actief deel te nemen aan de maatschappij. De burgerschapsopdracht van scholen, die deze taak omvat, werd in 2006 voor het eerst vastgelegd in de wet en is in 2021 verder verduidelijkt en wettelijk verankerd.
De kennis van leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs over politiek en maatschappelijke onderwerpen wordt internationaal geëvalueerd via het onderzoek 'International Civic and Citizenship Study' (ICCS), uitgevoerd door de IEA (International Association for the Evaluation of Educational Achievement). De grafiek toont de gemiddelde score per land op deze burgerschapskennistoets. Onder 'Gerelateerde grafieken' is het percentage leerlingen per beheersingsniveau op basis van deze toets weergegeven.
Gemiddelde score per land op de kennistoets over burgerschap
Nederlandse leerlingen scoren internationaal gemiddeld op kennis van politieke en maatschappelijke onderwerpen (score van 508). Binnen Europa blijft de kennis van Nederlandse leerlingen echter achter bij het gemiddelde. Met name leerlingen uit Scandinavische landen beschikken over veel kennis op dit gebied. In vergelijking met de vorige meting in 2016 is de kennis in alle gepresenteerde landen afgenomen.
NB: Door een te kleine steekproefgrootte in Nederland bij het onderzoek van 2009 en in Denemarken bij het onderzoek van 2022 zijn de resultaten niet volledig representatief. Toch zijn deze onderzoeken opgenomen in de grafiek om een zo volledig mogelijk beeld te schetsen.
| Land | ICCS 2009 | ICCS 2016 | ICCS 2022 |
|---|---|---|---|
| Zweden | 537 | 579 | 565 |
| Noorwegen | 538 | 564 | 529 |
| Denemarken | 576 | 586 | 556 |
| Italië | 531 | 524 | 523 |
| Estland | 525 | 546 | 545 |
| Nederland | 494 | 523 | 508 |
| Int. gem. | 500 | 517 | 508 |
Bron: ICCS 2022 (IEA)
Definitie: Onder burgerschapskennis wordt in het ICCS raamwerk kennis verstaan over de democratische samenleving (zoals de functie van wetten), over de onderliggende principes (zoals ieders gelijkheid voor de wet) en de toepassing daarvan (zoals verkiezingen). Ook het persoonlijke gevoel van een individu over het eigen maatschappelijke handelen en de eigen waarden en rollen in verschillende gemeenschappen (zoals leiderschap) – ‘civic identity’, wordt vervat onder de noemer kennis. Er is een schaal geconstrueerd met een gemiddelde van 500 (in 2009) en standaarddeviatie van 100.
Beschikbaarheid datum: 6/7 jaarlijks, november
Publicatiedatum: 15 november 2024