Of LHBTQIA (lesbisch, homoseksueel, bi-plus, transgender, queer, intersekse, aseksueel) zich onveilig of gediscrimineerd voelen, wordt gemeten in de Veiligheidsmonitor.
In de Veiligheidsmonitor is aan de respondenten gevraagd of zij zich weleens onveilig voelen (in de eigen woonbuurt) en of zij zich gediscrimineerd voelen. De uitkomsten worden hier gegeven voor heteroseksuele, homoseksuele, bi-plus, aseksuele, non-binair/genderqueer (NBGQ), transgender/NBGQ en intersekse personen.
Veiligheidsgevoelens en discriminatie naar wel/niet-lhbtqia, 2023
aandeel personen van 15 jaar of ouder
In 2023 voelde een derde van de bevolking van 15 jaar of ouder zich weleens onveilig. Onder aseksuele en heteroseksuele mannen komt dit onveiligheidsgevoel het minst vaak voor, onder non-binaire/genderqueer (NBGQ) en bi-plus vrouwen het vaakst. Hetzelfde geldt voor onveiligheidsgevoelens in de eigen woonbuurt, al maken minder mensen hier melding van (gemiddeld 15% in 2023). Ongeveer 11% van de 15-plussers heeft zich het afgelopen jaar gediscrimineerd gevoeld. Bij homoseksuele mannen en vrouwen was dit aandeel twee keer zo groot, net als bij transgender/NBGQ personen. Bij NBGQ personen ging het zelfs om 40%. Ook intersekse en bi-plus personen geven het bovengemiddeld vaak aan.
| Onveiligheidsgevoelens | Heteroseksuele mannen | Homoseksuele mannen | Bi-plus mannen | Aseksuele mannen | Heteroseksuele vrouwen | Homoseksuele vrouwen | Bi-plus vrouwen | Aseksuele vrouwen | Non-binair of genderqueer personen | Transgender of NBGQ personen | Intersekse personen |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Weleens onveilig voelen in het algemeen | 24,5 | 36,9 | 30,8 | 21,2 | 44 | 45,7 | 57,6 | 38,5 | 60 | 42 | 33,1 |
| Weleens onveilig voelen in de buurt | 10,8 | 16 | 14,2 | 11,2 | 17 | 18,5 | 22,9 | 14,8 | 31,5 | 23,1 | 18 |
| Gediscrimineerd voelen | 9,3 | 23,6 | 13,5 | 7,9 | 10,2 | 21,2 | 17,3 | 11,5 | 40,3 | 23,1 | 20,2 |
Figuur: Veiligheidsgevoelens en discriminatie naar wel/niet-lhbtqia, 2023
Databron: CBS (Veiligheidsmonitor 2023).
Populatie: Personen van 15 jaar of ouder in particuliere huishoudens in Nederland.
Definitie/methode: De Veiligheidsmonitor (VM) is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. Ook wordt er aandacht besteed aan overlast in de buurt, respectloos gedrag, preventiemaatregelen, het functioneren van de politie en het gemeentelijke veiligheidsbeleid. Hierdoor wordt op eenduidige wijze cijfers verkregen over de (beleving van) veiligheid op zowel landelijk, regionaal als (beneden)lokaal niveau. De enquêtering van de VM gebeurt via internet (online).
In de Veiligheidsmonitor worden deelnemers gevraagd naar hun genderidentiteit en ingedeeld in drie groepen: 1) Man; 2) Vrouw; 3) non-binair/genderqueer (NBGQ). Ook wordt aan deelnemers gevraagd of ze intersekse zijn, en kan via kruising van de genderidentiteit en het geregistreerde geslacht nagegaan worden of iemand transgender is.
In de Veiligheidsmonitor heeft de vraag tot welke sekse de persoon zich aangetrokken voelt de volgende antwoordopties:
- alleen tot mannen
- vooral tot mannen
- zowel tot mannen als tot vrouwen
- vooral tot vrouwen
- alleen tot vrouwen
- tot personen ongeacht geslacht
- anders
- weet nog niet
- geen antwoord
In combinatie met het gender van de respondent is de seksuele oriëntatie afgeleid. De meeste LHBTQIA-personen (96 procent) hebben slechts één LHBTQIA-kenmerk; ze zijn dus of niet-heteroseksueel, of transgender/NBGQ, of intersekse. Er is echter een kleine groep die een combinatie van deze kenmerken heeft en in meer dan één van de onderscheiden LHBTQIA-groepen valt.
Door wijzigingen in de vraagstellingen en in de onderzoeksopzet zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2023 niet zonder meer te vergelijken met die van de eerdere edities van de Veiligheidsmonitor wat betreft LHBTQIA groepen.
Publicatiedatum: 28 januari 2025.
Beschikbaarheidsdatum: Eens in de twee jaar.