Zorg voor het erfgoed is een belangrijk deel van het erfgoedbeleid. Het beleid is gericht op het verbeteren van de staat van Rijksmonumenten door goed onderhoud.
Alle provincies monitoren doorlopend de fysieke staat van de rijksmonumentale niet-woonhuizen in hun grondgebied. Hierbij wordt ieder object eens in de 4 jaar beoordeeld. Dit gebeurt volgens een eenvormige standaard, zodat de gegevens onderling vergelijkbaar zijn en er een landelijk beeld ontstaat van de staat van alle rijksmonumentale niet-woonhuizen.
Rijksmonumenten kunnen verschillende labels hebben die verwijzen naar de fysieke staat van het monument, namelijk: goed, redelijk, matig en slecht. Deze kwalificaties volgen uit de beoordeling van de elementen gevels, daken, en schilderwerk op drie verschillende parameters.
Fysieke staat rijksmonumenten (niet-woonhuizen)
% objecten
De grafiek toont de ontwikkeling van de staat van rijksmonumenten. Deze laat zien dat het aandeel van rijksmonumenten dat het label ‘goed’ heeft gekregen is toegenomen sinds 2018. Het aandeel van rijksmonumenten met het label ‘redelijk’ neemt sinds 2018 geleidelijk af. Het aandeel van rijksmonumenten met het label ‘matig’ lag in 2025 onder de 10%, terwijl dit bij vorige metingen nog 12% was. Het aandeel van rijksmonumenten met een slechte fysieke staat schommelt al geruime tijd rond de 3%.
Periode Goed Redelijk Matig Slecht 2018 42% 42% 12% 4% 2021 45% 39% 12% 3% 2025 49% 38% 10% 3% Bron: Erfgoedmonitor - Dashboard - Fysieke staat gebouwd erfgoed - Nederland
Definitie: Fysieke staat rijksmonumenten (niet-woonhuizen)
Data beschikbaar in: jaarlijks beschikbaar in meiGepubliceerd in het CMS: 21 augustus 2026