Het versterken en aantrekkelijk houden van de arbeidsmarkt in de culturele en creatieve sector is in deze kabinetsperiode een van de speerpunten. In aanvulling op de algemene maatregelen van dit kabinet voor hervorming van de arbeidsmarkt, wordt op basis van het cultuurbeleid een aantal extra maatregelen genomen. Zoals de activiteiten van Platform Arbeidsmarkt Culturele en Creatieve Toekomst (Platform ACCT) en een extra investering in eerlijke beloning (fair pay) in de sector (vanaf 2025).
Als de arbeidsmarkt in de culturele en creatieve sector verbetert, dan zal onder andere betekenen dat meer kunstenaars en mensen met creatieve beroepen een arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben en een pensioenvoorziening.
De grafieken tonen het percentage kunstenaars en mensen met creatieve beroepen dat in de afgelopen jaren geen manier van arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft en geen pensioenvoorziening. De vergelijking wordt gemaakt met ondernemers van beroepsniveau 4 (meestal het opleidingsniveau van kunstenaars en mensen met creatieve beroepen) en met het totaal aantal zelfstandig ondernemers.
Kunstenaars zonder een manier van arbeidsongeschiktheidsverzekering
percentage
De figuur toont de ontwikkeling in de jaren 2019, 2021 en 2023 van het aantal kunstenaars en van het aantal beoefenaren van creatieve beroepen dat geen enkele vorm van arbeidsongeschiktheidsvoorziening heeft. Dit wordt vergeleken met ondernemers van beroepsniveau 4 (meestal het opleidingsniveau van kunstenaars en mensen met creatieve beroepen) en met het totaal aantal zelfstandig ondernemers. In het onderzoek worden meerdere manieren van arbeidsongeschiktheidsvoorziening bekeken: via werk als zelfstandig ondernemer, werk in loondienst, UWV, broodfonds, spaargeld/beleggingen, waarde van bedrijf of eigen woning.
| type ondernemer | 2019 | 2021 | 2023 |
|---|---|---|---|
| kunstenaars | 46 | 44 | 37 |
| overige creatieve beroepen | 50 | 42 | 38 |
| ondernemers beroepsniveau 4 | 36 | 32 | 28 |
| totaal zelfstandig ondernemers | 39 | 35 | 33 |
Bron: Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) uitgevoerd door CBS en TNO in samenwerking met het ministerie van SZW; zoals verwerkt in de CBS Monitor Kunstenaars en werken in overige creatieve beroepen 2021 (data 2019), statistische bijlage tabel 20; Zie: Kunstenaars en werkenden in overige creatieve beroepen, 2017/2019 (cbs.nl);
Een aanvullend CBS maatwerk over 2021 en 2023, zie: Arbeidsongeschikheids- en pensioenvoorziening kunstenaars, 2019-2023 (cbs.nl)
Definitie: zelfstandig ondernemers van 15 jaar en ouder die winstaangifte doen (Overige zelfstandigen zoals DGA’s en personen met inkomsten uit overige arbeid maken geen dus geen deel uit van de doelpopulatie van de ZEA)
Data beschikbaar in: ZEA wordt sinds 2015 één keer per twee jaar uitgevoerd.
Gepubliceerd in het CMS: 19 september 2023
Kunstenaars zonder een manier van pensioenvoorziening
percentage
De figuur laat de ontwikkeling in de jaren 2019, 2021 en 2023 van het aantal kunstenaars zien, de mensen met creatieve beroepen dat geen enkele manier van pensioenvoorziening heeft. Dit wordt vergeleken wordt met ondernemers van beroepsniveau 4 (meestal het opleidingsniveau van kunstenaars en beoefenaren van creatieve beroepen) en met het totaal aantal zelfstandig ondernemers. In het onderzoek worden meerdere manieren van pensioenvoorziening bekeken: via werk als zelfstandig ondernemer, werk in loondienst, oudedagsreserve/lijfrente/bankspaarregeling, spaargeld/beleggingen, waarde van bedrijf of eigen woning.
| type ondernemer | 2019 | 2021 | 2023 |
|---|---|---|---|
| kunstenaars | 26 | 23 | 19 |
| overige creatieve beroepen | 26 | 23 | 19 |
| ondernemers beroepsniveau 4 | 16 | 13 | 11 |
| totaal zelfstandig ondernemers | 17 | 16 | 14 |
Bron: Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) uitgevoerd door CBS en TNO in samenwerking met het ministerie van SZW; zoals verwerkt in de CBS Monitor Kunstenaars en werken in overige creatieve beroepen 2021 (data 2019), statistische bijlage tabel 20; Zie: Kunstenaars en werkenden in overige creatieve beroepen, 2017/2019 (cbs.nl);
Een aanvullend CBS maatwerk over 2021 en 2023, zie: Arbeidsongeschikheids- en pensioenvoorziening kunstenaars, 2019-2023 (cbs.nl)
Definitie: zelfstandig ondernemers van 15 jaar en ouder die winstaangifte doen (Overige zelfstandigen zoals DGA’s en personen met inkomsten uit overige arbeid maken geen dus geen deel uit van de doelpopulatie van de ZEA)
Data beschikbaar in: ZEA wordt sinds 2015 één keer per twee jaar uitgevoerd.
Gepubliceerd in het CMS: 19 september 2023