Beleidsindicatoren zijn cijfers waarmee het ministerie van OCW de resultaten van het beleid volgt. Ze laten zien of maatregelen werken en of OCW de doelen uit de begroting haalt.
De beleidsindicatoren helpen OCW om de beleidsprioriteiten (belangrijkste doelen) te volgen en het beleid te blijven verbeteren. Op ocwincijfers.nl staan voor elk begrotingsjaar de beleidsindicatoren onder de beleidsprioriteiten waarover ze iets zeggen. Ook is er per sector een overzicht van alle beleidsindicatoren.
Over de aanpak
OCW houdt indicatoren bij voor onderwijs, cultuur en media, wetenschap en emancipatie. Met deze cijfers kan OCW volgen hoe het met deze onderwerpen gaat. De indicatoren en andere cijfers, waaronder kengetallen, zijn terug te vinden op de sectorpagina’s op deze website.
Bij elke begroting kiest OCW uit deze indicatoren de ‘beleidsindicatoren’. Dat zijn de indicatoren die het best bij het beleid van dat jaar passen. In de begroting geeft OCW dus aan met welke beleidsindicatoren zij het beleid voor dat begrotingsjaar willen volgen.
De behoefte aan beleidsindicatoren ontstond tijdens kabinet Rutte IV. In het coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ stond dat er meer inzicht nodig is in hoe het beleid werkt en hoe het zich ontwikkelt. Ook was er behoefte aan meer duidelijkheid over waar het geld van de overheid aan wordt besteed en of daarmee het gewenste resultaat wordt behaald.
Daarnaast is de Strategische Evaluatie Agenda (SEA) voor elk ministerie verplicht. Met de SEA maakt OCW een agenda van onderzoeken over al het beleid. Deze onderzoeken moeten tussentijds en achteraf laten zien wat de resultaten zijn, of dat genoeg is en of het geld goed is uitgegeven. De SEA-onderzoeken gaan over een langere periode, terwijl de beleidsindicatoren per begrotingsjaar een beeld geven van hoe het gaat. Zo is het beleid altijd goed te volgen en kan OCW op tijd bijsturen.
Voor het bepalen van de beleidsindicatoren werken OCW-beleidsdirecties, dataleveranciers, de directie Kennis & Strategie en directie Financieel-Economische Zaken met elkaar samen. Ook organisaties in de verschillende sectoren spelen een rol bij het bepalen van de beleidsindicatoren. Tijdens het proces wordt de Tweede Kamer regelmatig op de hoogte gehouden. De beleidsindicatoren zijn belangrijk voor de Tweede Kamer, omdat ze daarmee kunnen controleren of OCW de doelen bereikt waarin zij geld investeren.
Het Regeerakkoord en Coalitieakkoord vormen de basis voor de beleidsindicatoren. Op basis van deze akkoorden bepaalt OCW de belangrijkste thema’s waar het kabinet op inzet beleidsprioriteiten en de sub-thema’s die daarbij horen. Beleidsteams voeren maatregelen uit in lijn met de beleidsprioriteiten. De beleidsteams onderbouwen de keuzes voor maatregelen op basis van onderzoeken, ervaringen met eerder beleid en met data. Deze maatregelen staan beschreven in de begroting van OCW. Met de maatregelen wil OCW belangrijke onderwerpen in de samenleving aanpakken.
Bij de subthema’s en maatregelen kijkt OCW welke beleidsindicatoren nodig zijn om de belangrijkste doelen te volgen. Zij houden daarbij rekening met andere maatregelen die invloed kunnen hebben op het resultaat. En ook met belangrijke invloeden vanuit andere sectoren of uit de samenleving.
Beleidsindicatoren bestaan uit cijfers die gaan over het resultaat van beleid. Deze informatie geeft per begrotingsjaar inzicht in de doelen van OCW. De onderwerpen waar deze indicatoren over gaan, hebben vaak met elkaar te maken. Daarom worden meerdere beleidsindicatoren samen bekeken om een breder beeld te krijgen van hoe het met de beleidsdoelen gaat. Dit helpt OCW om beter te reageren op ontwikkelingen in onderwijs, cultuur en media, wetenschap en emancipatie.
OCW gebruikt de beleidsindicatoren om het beleid te volgen en op tijd bij te sturen als dat nodig is. Ook helpt deze aanpak om in voortgangsrapportages aan de Tweede Kamer aan te kunnen tonen welke doelen zijn behaald. Zo kan de Tweede Kamer ook bijsturen als dat nodig is.
Voor de beleidsprioriteiten is er per subthema een monitoringsmatrix gemaakt. Dit is een tabel met alle belangrijke informatie over het sub-thema. Bijvoorbeeld belangrijke maatregelen, hoeveel geld er ingezet wordt, beleidsindicatoren die het resultaat moeten volgen, onderzoeken en brieven aan de Tweede Kamer.
Beleidsindicatoren staan in de tekst ‘beleidsprioriteiten’ in de begroting en het jaarverslag van OCW. Dit gaat om de indicatoren die iets zeggen over het beleid van OCW in dat jaar. Op ocwincijfers.nl staan onder ‘Begroten en Verantwoorden’ alle beleidsindicatoren per begrotingsjaar.
Op ocwincijfers.nl staat alleen openbare informatie. Voor elke (beleids)indicator is metadata beschikbaar. Daarin staat informatie over de eigenschappen van de gegevens. Bijvoorbeeld waar de gegevens vandaan komen en wat ze betekenen. Dit maakt het makkelijker om de gegevens te begrijpen, beheren en gebruiken. Ook verwijst de metadata naar de bron van de informatie, als dat mogelijk is met een link naar de bron.