Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor ‘Verbeteren financiële positie studenten’. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Een sterke basis en hoge kwaliteit' uit de begroting voor 2027 van OCW.
Wij werken aan hoge kwaliteit in onderwijs en wetenschap als basis voor een veerkrachtige samenleving. Door te investeren in de basisvaardigheden van leerlingen en studenten zorgen we ervoor dat iedereen een stevig fundament voor de toekomst meekrijgt. Tegelijkertijd versterken we de impact van wetenschappelijk onderzoek om nieuwe kennis te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor maatschappelijke vraagstukken. Zo bouwen we aan een samenleving waarin talent, kennis en innovatie hand in hand gaan.
Het is cruciaal dat het vervolgonderwijs toegankelijk is voor alle studenten. Financiële drempels om te studeren willen we zo veel mogelijk terugdringen, zodat alle studenten zich optimaal kunnen ontwikkelen. Daarbij geldt altijd dat de financiële toegankelijkheid een gedeelde verantwoordelijkheid is tussen de overheid, de ouder en de student zelf. Het doel is nadrukkelijk niet om alle kosten van studenten af te dekken.
Beleidsmaatregelen
Verhogen van de basisbeurs voor uitwonende studenten: in het coalitieakkoord van kabinet Jetten is afgesproken om de basisbeurs voor uitwonende studenten te verhogen.
Rentemaatregel: in het coalitieakkoord van kabinet Jetten is afgesproken om een rentemaatregel te treffen op studieleningen.
Variawet studiefinanciering: in de Variawet worden verschillende maatregelen genomen om het studiefinancieringsstelsel en de uitvoering daarvan te verbeteren voor scholieren, studenten en debiteuren
Verbeteren financiële positie Caribisch-Nederlandse studenten (WSF BES): OCW werkt aan een wetsvoorstel om de financiële toegankelijkheid van studeren voor Caribisch-Nederlandse studenten1 beter te waarborgen binnen de Wet studiefinanciering BES (WSF BES).
Verbeteren financiële positie mbo-studenten: We verbeteren de financiële positie van mbo-studenten door duidelijk te maken welke kosten voor rekening van de mbo-instellingen behoren te komen. Daarnaast werkt OCW aan het wetsvoorstel herziening bekostiging mbo, waarin ook wordt geregeld dat minderjarige mbo-studenten kosteloos essentiële leermiddelen krijgen.
Financiële middelen
Verhogen van de basisbeurs voor uitwonende studenten: structureel € 110 miljoen
Rentemaatregel: structureel € 40 miljoen
Variawet studiefinanciering: structureel € 1,2 miljoen
Verbeteren financiële positie mbo-studenten: structureel € 80 miljoen vanaf 2029 in de lumpsum bekostiging voor gratis leermiddelen voor studenten jonger dan 18 jaar. Dit is aanvullend op de reeds beschikbare € 13 miljoen voor gratis boeken en licenties voor basisvaardigheden.
In het Trendrapport HO zijn verschillende indicatoren opgenomen rondom het gebruik van de verschillende studiefinancieringsproducten en de studieschuld van oud-studenten. Deze moeten in samenhang worden bezien. (Trends in het ho - Publicaties - DUO)
Onderzoek en monitoring
Verhogen van de basisbeurs voor uitwonende studenten
Kabinetsreactie onderzoeken WSF BES: Kamerstukken II 2025/26 24724-248
Verbeteren financiële positie mbo-studenten:
Kamerbrief Stabiele financiering voor goed en toegankelijk mbo (7 juli 2026)
Kamerbrief met beleidsreactie op advies Onderwijsraad over armoede en onderwijs (3 december 2025)/
1Hiermee wordt bedoeld: studenten die op grond van de Wet studiefinanciering BES studiefinanciering ontvangen. Voor een groot deel zijn deze studenten afkomstig uit Bonaire, Saba en Sint Eustatius, maar zij kunnen ook afkomstig zijn uit Europees Nederland, andere landen binnen het Koninkrijk of andere staten (zie artikel 1.4 Wet studiefinanciering BES).
