Innovatief, veilig en digitaal autonoom vervolgonderwijs
Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor ‘Innovatief, veilig en digitaal autonoom vervolgonderwijs’. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Een sterke basis en hoge kwaliteit' uit de begroting voor 2027 van OCW.
Wij werken aan hoge kwaliteit in onderwijs en wetenschap als basis voor een veerkrachtige samenleving. Door te investeren in de basisvaardigheden van leerlingen en studenten zorgen we ervoor dat iedereen een stevig fundament voor de toekomst meekrijgt. Tegelijkertijd versterken we de impact van wetenschappelijk onderzoek om nieuwe kennis te ontwikkelen en oplossingen te vinden voor maatschappelijke vraagstukken. Zo bouwen we aan een samenleving waarin talent, kennis en innovatie hand in hand gaan.
Sub-thema
Innovatief, veilig en digitaal autonoom vervolgonderwijs
Innovaties en digitalisering kunnen de onderwijskwaliteit versterken, docenten ondersteunen bij hun onderwijstaken, de toegankelijkheid vergroten en bijdragen aan meer flexibel onderwijs. Om studenten op te leiden voor de arbeidsmarkt en samenleving van de toekomst, is het van belang dat het onderwijs meebeweegt met de nieuwste ontwikkelingen om onderwijskwaliteit te blijven verhogen. Door de versterking van de kennis- en innovatieinfrastructuur ondersteunen we docententeams om evidence informed onderwijs te ontwikkelen en adaptief te zijn t.a.v. nieuwe ontwikkelingen in de arbeidsmarkt en maatschappij.
Digitalisering kan ook risico’s met zich meebrengen. Digitale dreiging neemt toe en dit raakt ook het onderwijs. Het is essentieel dat de instellingen nu en in de toekomst goed voorbereid zijn op de risico’s die cyberdreiging met zich meebrengt en dat zij hier, als onderdeel van het bredere digitale ecosysteem, blijvend inzetten op versterking van de cyberweerbaarheid.
Beleidsmaatregelen
Npuls: Het vervolgonderwijs zet in op onderwijsinnovatie en een versterking van het vervolgonderwijs via NGF-programma Npuls. OCW verstrekt de vanuit het NGF-beschikbaar gestelde middelen aan Npuls. Npuls werkt aan de leren zonder drempels en doorlopend het beste onderwijs. Dit programma zorgt onder andere dat:
- Studenten in het vervolgonderwijs meer de regie krijgenover hun leerproces. Zo kunnen studenten zich aanmelden voor delen van opleidingen, of onderdelen van hun opleiding bij andere instellingen volgen. Resultaten kunnen gemakkelijk uitgewisseld en gedeeld worden.
- Leermateriaal (open) ontsloten en gemakkelijk wordt uitgewisseld tussen instellingen en aanbieders. De kwaliteit van het onderwijs wordt hiermee verhoogd en kosten voor studenten verlaagd;
- Studenten digitaal vaardig worden. Dit wordt een onderdeel in elk curriculum;
- Studenten en docenten AI op een veilige manier kunnen gebruiken, op basis van onze publieke waarden.
- instellingen met een Centre for teaching and learning zorgen dat hun docententeams professionaliseren en aanpassen aan innovaties. Het doel is dat elke instelling in 2031 een CTL heeft. Hiervoor is de subsidieregeling CTL beschikbaar.
Npuls is een programma voor en door de sector Npuls heeft in 2026 de middelen voor de periode 2026 tot en met 2031 toegekend gekregen, waarvan voor de jaren 2028 tot en met 2031 voorwaardelijk. 2026 en 2027 staan in het teken van het opbouwen en opschalen van de activiteiten, met als doel ze te institutionaliseren en borgen. Begin 2027 zal een midtermreview plaatsvinden, op basis waarvan de NGF-commissie besluit over het vrijgeven van de resterende middelen. Afhankelijk van de ontwikkelingen in de praktijk beoordeelt OCW op welke wijze de resultaten van Npuls in haar beleid opneemt en integreert.
Edu-V: NGF-programma Edu-V ontwikkelt uniforme afspraken voor gegevensuitwisseling en een keurmerk voor leveranciers binnen het funderend onderwijs en het mbo. Hiermee kunnen docenten en leerlingen/studenten gemakkelijker en veiliger gebruik maken van digitale toepassingen. OCW verstrekt de vanuit het NGF-beschikbaar gestelde middelen aan Edu-V. In 2027 rolt Edu-V het door hun ontwikkelde keurmerk voor digitale leermaterialen verder uit. Ook vindt in 2027 een midterm evaluatie plaats, waarmee verdere stappen in de ontwikkeling en borging worden gezet.
MBO Digitaal Veilig: Om te borgen dat mbo-studenten vrij toegang houden tot het onderwijs is het van belang dat de digitale weerbaarheid van instellingen verhoogd wordt. Zodat zij weerbaar zijn tegen de cyberaanvallen en dreigingen die de continuïteit en toegankelijkheid van het onderwijs ondermijnen. Er zijn vanuit Mbo hierin ambities gevormd die binnen het programma digitaal veilig worden gerealiseerd.
MBO Digitaal Bekwaam: In het programma MBO Digitaal Bekwaam, vanuit het platform MBO Digitaal van de MBO Raad, wordt gewerkt aan de ict-bekwaamheid van onderwijsprofessionals. Door te professionaliseren op het gebied van ict zijn docenten en opleiders in staat om bij te dragen aan (digitale) onderwijsvernieuwingen.
NKO: Sinds 1 januari 2026 is het NRO overgegaan in het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO). Het NKO organiseert het proces om te komen tot een nationale Kennisagenda voor het onderwijs en vervolgens programmeert zij onderzoek, stimuleert zij validatie van nieuwe inzichten in de onderwijspraktijk en zorgt ze voor brede verspreiding van gevalideerde kennis met als doel het versterken van evidence informed onderwijs. Dit laatste doen zij o.a. met behulp van Comeniusbeurzen en onderwijspremies.
Practoraten: In het kader van de Werkagenda mbo wordt ingezet op het intensiveren van bestaande practoraten, het oprichten van nieuwe practoraten en het verbeteren van de kwaliteit van practoraten om onderwijsinnovatie aan te jagen.
KLIM: In 2026 is het Kennispunt Landelijk Informatiepunt MBO (KLIMmbo) gestart. KLIMmbo bundelt kennis en expertise en vertaalt wetgeving en beleid naar de onderwijspraktijk.
Cyberbeveiligingswet: Om de cyberveiligheid in het hbo en wo structureel te borgen worden de bekostigde hogescholen en universiteiten aangewezen onder de Cyberbeveiligingswet, waarbij de verplichtingen gefaseerd ingaan.
Financiële middelen
Npuls: Voor NGF-programma Npuls heeft NGF in het totaal € 560 miljoen gereserveerd (2023-2031). Hiervan is € 244,7 miljoen beschikbaar gesteld tot 2028.
Edu-V: Via NGF is aan Edu-V in 2022 een bedrag van € 34,3 miljoen volledig toegekend met een looptijd tot en met 2031. Staat dus niet meer op de begrotingen van na 2022.
Mbo digitaal veilig: € 25 miljoen in de periode 2022 - 2027.
Programma Digitaal Bekwaam: € 6,2 miljoen in de periode 2023 - 2027.
NKO: Het totale budget voor het NKO specifiek voor het mbo is ongeveer € 13 mln. voor 2027
Practoraten: Kwaliteitsafspraken mbo 2023 - 2027: € 25,0 miljoen per jaar voor practoraten, subsidie aan Stichting Practoraten tot en met 31 december 2027: € 0,5 miljoen in 2027
KLIM: Subsidie aan KLIM: € 2,0 miljoen in 2027
Cyberveiligheid: Hogescholen en universiteiten ontvangen via de rijksbijdrage structurele middelen voor de inzet op cyberveiligheid. Vanaf 2026 gaat het om c.a. € 9 mln.
1. Npuls: april 2027 een NPULS midterm-review aan de NGF-commissie
4. Programma Digitaal Bekwaam: Binnen dit programma wordt de monitor Leren Lesgeven met ICT aan mbo-instellingen aangeboden om de ict-bekwaamheid van lesgevend personeel te monitoren.
5. NKO:
medio 2027 evaluatie doorontwikkeling Landelijk kennisinstituut
medio 2027 evaluatie Comeniusbeurs en onderwijspremie mbo
