Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Waardering voor kennis en kunde'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Iedereen is nodig' uit het jaarverslag 2025 van OCW.
Wij hebben inspanningen verricht zodat iedereen in Nederland zo goed mogelijk kan meedoen in de samenleving en ieders talent benut kan worden.
Sub-thema
Waardering voor kennis en kunde
De inzet op gelijkwaardigheid van alle vormen van vervolgonderwijs, gelijke kansen voor mbo-studenten en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten heeft eraan bijgedragen dat studenten hun talenten maximaal kunnen ontplooien op het mbo en hun kansen op duurzaam werk vergroten.
Beleidsmaatregelen
Gelijkwaardigheid mbo, hbo, wo:
Met de Werkagenda mbo heeft OCW zich samen met partijen in en rond het mbo ingezet voor gelijkwaardige behandeling van mbo-studenten. Steeds meer mbo-studenten nemen deel aan het studentenleven en mbo-instellingen introduceren collegekaarten. Wel zijn er nog verschillen in schoolkosten en studiefinanciering tussen mbo-studenten en hbo-/wo-studenten. Via het NRO zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor onderwijsprojecten waarbij studenten van het mbo, hbo en wo van en/of met elkaar leren. Er zijn 29 voorstellen ingediend voor dergelijke initiatieven, waarvan er begin 2026 15 gehonoreerd kunnen worden.
Gelijke kansen in het mbo:
met de Werkagenda mbo treffen instellingen maatregelen die bijdragen aan gelijke kansen in het mbo. Maar nog niet alle (groepen) studenten profiteren van de gepleegde inzet: er zijn grote verschillen tussen en binnen instellingen. Naar aanleiding van het verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer werkt OCW aan een verdere aanscherping van de inzet op gelijke kansen in het mbo, zodat we verschillen tussen instellingen verkleinen en voor instellingen duidelijker is wat van hen wordt verwacht.
Voorkomen en terugdringen vsv:
het landelijke actieplan vsv is doorgezet, waarmee o.a. wordt ingezet op versterking van de regionale aanpak. Het aantal nieuwe vsv’ers is verder gedaald naar 29.136 in studiejaar 2023/2024, ten opzichte van 29.701 in studiejaar 2022/2023.
Overgang naar werk:
de wet van school naar duurzaam werk treedt op 1 januari 2026 in werking. Deze wet biedt jongeren ondersteuning bij de overgang van het onderwijs naar de arbeidsmarkt. Dit gebeurt door aanvullende loopbaanbegeleiding door onderwijsinstellingen na diplomering of verlaten van de school en een meer preventieve rol voor gemeenten bij het ondersteunen van jongeren naar werk. Ook verplicht de wet samenwerking tussen onderwijs, doorstroompunten en gemeenten met een regionaal programma.
Financiële middelen
1, 2, 3 en 4 (Gelijkwaardige behandeling, gelijke kansen in het mbo, voorkomen vsv, overgang naar werk):
Gezamenlijke onderwijsprojecten mbo-hbo-wo: € 1 miljoen per jaar voor 4 jaar via het NRO. In mei 2025 heeft het NRO een call gepubliceerd voor een bedrag van €1,5 miljoen. De resterende middelen (€ 2,5 miljoen) worden de komende jaren in soortgelijke calls beschikbaar gesteld.
