Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Nieuwkomersonderwijs'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Een sterke basis en hoge kwaliteit' uit het jaarverslag 2025 van OCW.

Wij hebben ons ook in 2025 ingezet om de kwaliteit van het onderwijs en de (fundamentele) wetenschap te versterken. Het doel blijft dat leerlingen en studenten de basisvaardigheden taal, rekenen-wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap beter gaan beheersen. Daarnaast was er ook blijvende inzet om de maatschappelijke impact van kennis uit onderzoek te vergroten.

Sub-thema

Nieuwkomersonderwijs

Kinderen die nieuw zijn in Nederland hebben behoefte aan een plek waar zij eerst de Nederlandse taal kunnen leren en een goede start kunnen maken in het Nederlandse onderwijs. Met toegankelijk en goed nieuwkomersonderwijs kunnen deze kinderen, ongeacht hun achtergrond of verblijfsstatus, zo snel mogelijk doorstromen naar het regulier onderwijs, waar zij zich verder kunnen ontwikkelen.

Door in te zetten op de kwaliteit van het nieuwkomersonderwijs zorgen we ervoor dat ook kinderen van migranten onderwijs op hun niveau kunnen gaan volgen en uiteindelijk kunnen deelnemen en bijdragen aan de Nederlandse maatschappij.

Beleid

  1. Wetstraject stelsel nieuwkomersonderwijs: wettelijk borgen van nieuwkomersonderwijs, knelpunten verminderen en kwaliteit verbeteren (in voorbereidende fase). De beleidsmedewerkers hebben onder andere gewerkt aan een wetsvoorstel om het nieuwkomersonderwijs te bestendigen en optimaliseren. Bovendien staat de toegankelijkheid tot het nieuwkomersonderwijs onder druk door de toename van het aantal nieuwkomers en de verhuizingen van met name asielzoekers door het land. Samen met de experts uit het onderwijs hebben we gezocht naar de beste weg voor een structurele oplossingen.
  1. Korte termijn aanpak: Daarnaast is er gewerkt aan uitdagingen op de korte termijn:
    - We coördineren het beleid dat vanuit OCW is gericht op Oekraïense ontheemden.
    - We hebben wijzigingen aangebracht in de aanvullende bekostiging voor nieuwkomers.
    - We ondersteunen LOWAN als expertiseorganisatie, bij het delen van kennis en expertise over het onderwijs aan nieuwkomers binnen zowel het nieuwkomersonderwijs en het regulier onderwijs.
    - We onderzoeken hoe het onderwijs er uit zou moeten zien voor uitgeprocedeerde kinderen en jongeren.
    - We werken aan het oplossen van knelpunten in het passend onderwijs en gespecialiseerd onderwijs voor nieuwkomers.
    - We zijn verder gegaan met de monitoring van de twee tijdelijke wetten die we de afgelopen jaren hebben ingevoerd: de wet tijdelijke onderwijsvoorzieningen bij massale toestroom van ontheemden en de wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs.
    - We hebben onderzocht of er wijzigingen moeten plaatsvinden in het leerlingvolgsysteem voor nieuwkomers in het po.
    - We verkennen of er maatregelen genomen kunnen worden om het onderwijs voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen voor het onderwijs uitvoerbaar te houden.
    - We bekijken of een bevoegdheid NT2 knelpunten in het onderwijs kan oplossen.
    - We onderzoeken samen met de inspectie hoe (samen) te handelen bij langdurige impasses in het nieuwkomersonderwijs.
    - We bekijken of een alternatief Centraal Examen Nederlands uitkomst biedt voor nieuwkomersleerlingen in hun examenjaar.

Financiële middelen

  • Nieuwkomersbekostiging in 2025
    PO: € 139,7 mln.
    VO: € 262,9 mln.
  • Subsidies voor ondersteuning via LOWAN in 2025:
    LOWAN-PO: € 1,3 mln.
    LOWAN-VO: € 0,6 mln.

Beleidsartikel

Beleidsartikel 1 en 3

Beleidsindicatoren

N.v.t.

Onderzoek en monitoring

Naar school in Nederland, de toekomst ongewis

Een onderwijsplek voor alle nieuwkomers?

Voorbereid op de toekomst

Kamerbrieven

Kamerbrief met beleidsreactie op onderzoeken op het gebied van onderwijs aan nieuwkomers

Kamerstukken II, 2024/2025, 36 373, nr. 24.

Kamerbrief over een betere start voor kinderen met Nederlands als 2e taal

Kamerstukken II, 2024/2025, 32824, nr. 455.

Kamerbrief over de evaluatie van de Wet tijdelijke onderwijsvoorzieningen bij massale toestroom van ontheemden

Kamerstukken II, 2025/2026, 36373, nr. 25.