Op deze pagina staat de monitoringsmatrix voor 'Dalende studentenaantallen'. Dit is één van de subthema's van de beleidsprioriteit 'Een sterke basis en hoge kwaliteit' uit het jaarverslag 2025 van OCW.
Wij hebben ons ook in 2025 ingezet om de kwaliteit van het onderwijs en de (fundamentele) wetenschap te versterken. Het doel blijft dat leerlingen en studenten de basisvaardigheden taal, rekenen-wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap beter gaan beheersen. Daarnaast was er ook blijvende inzet om de maatschappelijke impact van kennis uit onderzoek te vergroten.
Sub-thema
Dalende studentenaantallen
Het doel is om in (arbeidsmarkt)regio’s waar de impact van de dalende studentenaantallen het grootst is een kwalitatief goed en divers mbo- en ho-aanbod beschikbaar te houden.
Beleidsmaatregelen
Regioplannen mbo: door de mbo-scholen in de arbeidsmarktregio’s met de grootste krimp zijn gezamenlijke regioplannen gemaakt. De regioplannen bevatten een gezamenlijke visie op een toekomstbestendig opleidingenportfolio en maatregelen om tot oplossingen te komen voor de dalende studententallen. Het beschikbare budget van €90 miljoen is door OCW verdeeld over deze regioplannen. Dit budget wordt onder meer benut voor het opzetten van regiohubs in Zeeland, het versterken van niveau 1 en 2-opleidingen in Friesland en het ontwikkelen van een gezamenlijke opleidingsportfolio’s in Groningen en Drenthe en Limburg.
Krimpmiddelen hbo: in regio’s met sterke demografische krimp werken hogescholen aan plannen om de continuïteit en vitaliteit van het hbo-aanbod te waarborgen. Sinds 2022 stelt OCW hiervoor tijdelijke krimpmiddelen beschikbaar: in totaal €90 miljoen, verdeeld over twee tranches.
De middelen voor mbo en hbo dienen als overbrugging naar een structurele aanpassing van de bekostiging en ondersteunen maatregelen om vitale opleidingen te behouden, regionaal samen te werken en het aanbod beter te laten aansluiten op de arbeidsmarkt.
Kwaliteitsbekostiging hbo en wo: in 2025 is de kwaliteitsbekostiging toegevoegd aan de vaste voet van de bekostiging van hogescholen en universiteiten. De bekostiging wordt hierdoor meer vast en minder variabel gemaakt. Daardoor neemt de stabiliteit en voorspelbaarheid toe, wat onder andere van belang is voor hogescholen die te maken krijgen met dalende studentenaantallen als gevolg van demografische krimp.
Financiële middelen
Regioplannen mbo: €90 miljoen toegekend voor de periode 2025-2027. In 2025 is hiervan €30 miljoen uitgekeerd.
Krimpmiddelen hbo: voor de periode 2022–2025 is in totaal €90 miljoen aan tijdelijke krimpmiddelen beschikbaar gesteld. In 2022 is €45 miljoen uitgekeerd; in 2025 €50 miljoen (€5 miljoen extra vanwege correctie prijspeil 2025).
Kwaliteitsbekostiging hbo en wo: in het hbo is € 430 miljoen en in het wo is € 260 miljoen structureel overgeheveld naar de vaste voet.
