Er zijn grote verschillen tussen mannen en vrouwen in hun ervaringen met geweld. Dit blijkt uit de gegevens van Slachtofferhulp Nederland en uit de Veiligheidsmonitor van het CBS.
Veel meer vrouwen dan mannen hebben in 2021 contact gehad met Slachtofferhulp Nederland als gevolg van een zedenmisdrijf. Maar meer mannen dan vrouwen hadden contact als gevolg van een geweldsmisdrijf. De Veiligheidsmonitor laat zien dat slachtofferschap van geweld samenhangt met leeftijd.
Cliënten die naar aanleiding van zedenmisdrijven bij Slachtofferhulp Nederland zijn geregistreerd, 2021
absolute aantallen (voorlopige cijfers)
In 2021 hadden 6,7 duizend personen contact met Slachtofferhulp Nederland (SHN) als gevolg van een zedenmisdrijf. Het ging daarbij meestal om slachtoffers (91%), de resterende groep betrof betrokkenen en overige type cliënten. Bijna negen van de tien (87%) cliënten van SHN waren vrouw. Van deze vrouwen had 29% contact als gevolg van een aanranding en 27% als gevolg van verkrachting. Verder was 13% minderjarig slachtoffer van incest of was daarbij betrokken, en zocht 6% contact vanwege ontucht. Van de mannelijke cliënten was dat respectievelijk 27% en 9%.
| Geslacht | aanranding | verkrachting | incest | ontucht minderjarige | openbare schennis | mensenhandel | overig |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vrouwen | 1726 | 1567 | 364 | 784 | 800 | 37 | 586 |
| mannen | 134 | 143 | 78 | 240 | 123 | 11 | 150 |
Databron(nen): Slachtofferhulp Nederland (CBS-bewerking) en Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden.
Populatie/onderzoeksgroep: Cliënten (slachtoffers, betrokkenen, veroorzakers, getuigen of nabestaanden) van SHN.
Definitie/methode: Bij zedenmisdrijven zijn mensen die contact met SHN hadden om smaad jegens een overledene niet meegenomen.
Publicatiedatum: 15 december 2022.
Wanneer nieuwe cijfers: Jaarlijks.
Cliënten die naar aanleiding van geweldsmisdrijven bij Slachtofferhulp Nederland zijn geregistreerd, 2021
absolute aantallen (voorlopige cijfers)
In 2021 werden 59,4 duizend personen naar aanleiding van een geweldsmisdrijf geregistreerd bij Slachtofferhulp Nederland (SHN). Het ging daarbij om slachtoffers (96%), betrokkenen en overige type cliënten. Zes op de tien (59%) die met SHN contact hadden vanwege een geweldsmisdrijf waren mannen. Bij 47% van de mannen en 52% van de vrouwen was sprake van mishandeling zonder letsel. Bijna een op de drie vrouwen en mannen had contact als gevolg van bedreiging.
| Geslacht | mishandeling zonder letsel | mishandeling met letsel | geweld dodelijk | bedreiging | overval | beroving | vrijheidsbeneming en gijzeling |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vrouwen | 12755 | 1111 | 1204 | 7694 | 435 | 811 | 436 |
| mannen | 16421 | 2249 | 1811 | 11029 | 508 | 2426 | 499 |
Databron(nen): Slachtofferhulp Nederland (CBS-bewerking) en Stelsel van Sociaal-statistische Bestanden.
Populatie/onderzoeksgroep: Cliënten (slachtoffers, betrokkenen, veroorzakers, getuigen of nabestaanden) van SHN.
Definitie/methode: Bij geweldsmisdrijven zijn mensen die contact met SHN hadden vanwege huisvredebreuk of overtreding van een huisverbod niet meegenomen.
Publicatiedatum: 15 december 2022.
Wanneer nieuwe cijfers: Jaarlijks.
Slachtoffers van geweldsdelicten in bevolking van 15 jaar of ouder, 2021
in procenten
In 2021 rapporteerde 5,0% van de vrouwen van 15 jaar en ouder in de voorgaande twaalf maanden slachtoffer te zijn geweest van een of meer geweldsdelicten. Dat is iets minder dan het percentage bij mannen (5,4%). Slachtofferschap van geweld hangt samen met leeftijd. Bij vrouwen en mannen van 65 jaar of ouder is het aandeel dat te maken krijgt met een geweldsdelict het laagst. Het hoogst is het aandeel onder 15- tot 25‑jarigen, en dan met name onder vrouwen in die leeftijdsgroep. Vergeleken met 2012 zijn er onder zowel mannen als vrouwen minder geweldsslachtoffers. Alleen bij vrouwen is het aandeel dat slachtoffer werd van een geweldsdelict licht gestegen ten opzichte van 2019.
| Geslacht | 15-24 jaar | 25-34 jaar | 35-44 jaar | 45-54 jaar | 55-64 jaar | 65-74 jaar | 75 jaar en ouder |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| vrouwen | 11,4 | 6,9 | 5 | 4,2 | 3,5 | 1,8 | 1 |
| mannen | 7,9 | 6,6 | 5,3 | 6,1 | 5,3 | 3 | 1,4 |
Databron: CBS (Veiligheidsmonitor).
Populatie/onderzoeksgroep: Personen van 15 jaar of ouder in particuliere huishoudens in Nederland.
De Veiligheidsmonitor (VM) is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. Ook wordt er aandacht besteed aan overlast in de buurt, respectloos gedrag, preventiemaatregelen, het functioneren van de politie en het gemeentelijke veiligheidsbeleid. Hierdoor wordt op eenduidige wijze cijfers verkregen over de (beleving van) veiligheid op zowel landelijk, regionaal als (beneden)lokaal niveau.
In deze grafiek staat het slachtofferschap van geweld in de 12 maanden voorafgaand aan het onderzoek centraal. De gegevens worden weergegeven voor de persoonskenmerken geslacht en leeftijd.
De Veiligheidsmonitor is een (personen)steekproefonderzoek. Dit betekent dat de weergegeven cijfers schattingen zijn, waarvoor betrouwbaarheidsmarges gelden. Deze marges zijn niet in deze grafiek opgenomen. De waarneming gaat via enquête (vragenlijst op internet).
Begrip: Slachtofferschap geweld: persoonlijk slachtofferschap dat burgers als privépersoon hebben meegemaakt.
Publicatiedatum: 15 december 2022.
Wanneer nieuwe cijfers: Eens in de twee jaar.