Respectloos gedrag is gedrag waarbij de grenzen van goed fatsoen worden overschreden.
In de Veiligheidsmonitor is aan de respondenten gevraagd of ze zelf door enkele specifiek genoemde personen/instanties weleens respectloos worden behandeld.
Ervaren respectloos gedrag m/v
Aandeel 'weleens' (vaak/soms) onder personen van 15 jaar of ouder
Van de vrouwen zegt 17% in 2023 weleens (vaak of soms) respectloos behandeld te worden door onbekenden op straat, tegenover 14% van de mannen. Het gaat dan om gedrag dat naar eigen inschatting de grenzen van goed fatsoen overschrijdt. Vrouwen geven ook meer dan mannen aan weleens respectloos te worden behandeld door bekenden, zoals de partner, familieleden of vrienden (8% tegen 6%), door personeel van winkels en bedrijven (11% tegen 9%) en door onbekenden in het openbaar vervoer (11% tegen 10%). Onder mannen is het percentage dat zegt weleens geconfronteerd te worden met respectloos gedrag door personeel van overheidsinstanties iets hoger dan onder vrouwen (8% tegen 7%). Deze patronen waren ook al zichtbaar in 2021.
| Soort persoon of instantie | Mannen, 2021 | Mannen, 2023 | Vrouwen, 2021 | Vrouwen, 2023 |
|---|---|---|---|---|
| Door onbekenden op straat | 12,7 | 13,8 | 16,4 | 17 |
| Door onbekenden in openbaar vervoer | 8 | 9,5 | 9,8 | 11,3 |
| Door personeel van winkels en bedrijven | 8,3 | 9,4 | 10,2 | 11,1 |
| Door personeel van overheidsinstanties | 7,9 | 7,5 | 7,1 | 6,5 |
| Door bekenden (partner, familie, vriend) | 5,3 | 5,7 | 7,2 | 7,5 |
Figuur: Ervaren respectloos gedrag m/v, 2023.
Bronnen: CBS (Veiligheidsmonitor).
Populatie of onderzoeksgroep: Personen van 15 jaar of ouder in particuliere huishoudens in Nederland.
Definitie of methode: De Veiligheidmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. Ook wordt er aandacht besteed aan overlast in de buurt, respectloos gedrag, preventiemaatregelen, het functioneren van de politie en het gemeentelijke veiligheidsbeleid. Hierdoor wordt op eenduidige wijze cijfers verkregen over de (beleving van) veiligheid op zowel landelijk, regionaal als (beneden)lokaal niveau.
In de Veiligheidsmonitor is de respondenten via internetenquêtering gevraagd of ze persoonlijk door enkele specifiek genoemde personen/instanties weleens respectloos worden behandeld, waarbij respectloos gedrag omschreven wordt als gedrag dat naar eigen inschatting de grenzen van goed fatsoen overschrijdt. Antwoordmogelijkheden zijn: 'vaak', 'soms', 'zelden of nooit', 'niet van toepassing' en 'geen antwoord'. Onder weleens' worden alle respondenten verstaan die als antwoord 'vaak' of 'soms' hebben gegeven.
Door wijzigingen in de vraagstellingen en in de onderzoeksopzet zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor sinds 2021 niet zonder meer te vergelijken met die van de eerdere edities van de Veiligheidsmonitor.
Begrippen: Respectloos gedrag: Gedrag dat naar eigen inschatting de grenzen van goed fatsoen overschrijdt.
Publicatiedatum: 28 januari 2025.
Beschikbaarheidsdatum: Eens in de twee jaar.