Loonkloof m/v bij overheid en bedrijfsleven

Jonge vrouwen verdienen tegenwoordig per uur gemiddeld meer dan jonge mannen, vooral bij de overheid. Dat komt doordat ze vaker hoogopgeleid zijn. Maar het gemiddelde uurloon van alle vrouwelijke werknemers is nog steeds lager dan dat van alle mannelijke werknemers. Dit betekent niet zonder meer dat er sprake is van beloningsdiscriminatie. De loonkloof is in de loop van de tijd wel kleiner geworden.

Hier worden cijfers gepresenteerd over het onderscheid in beloning tussen vrouwen en mannen binnen de overheid en het bedrijfsleven (werknemers). De eerste hoofdgrafiek en gerelateerde grafiek laten de gemiddelde bruto-uurlonen zien van werknemers in een reeks van jaren. In de tweede hoofdgrafiek worden voor het meest recente jaar de uurlonen naar leeftijd getoond en in de derde hoofdgrafiek worden de ongecorrigeerde en gecorrigeerde loonverschillen tussen vrouwen en mannen gegeven voor een reeks van jaren.

Gemiddeld bruto-uurloon van werknemers bij de overheid, 2008-2018

Gemiddeld bruto-uurloon van werknemers bij de overheid, 2008-2018 exclusief bijzondere beloning en overwerkloon, in euro's
vrouwman
200821,0524,96
201022,1325,81
201223,3526,14
201423,8126,42
201625,7527,97
201825,9028,30

Tussen 2008 en 2018 is het loonverschil tussen mannen en vrouwen bij de overheid gehalveerd (van 16% naar 8%). De afname van het loonverschil bij de overheid na 2008 komt vooral op het conto van vrouwen, van wie het bruto uurloon sindsdien sterk is gestegen. In 2018 verdienden vrouwen bij de overheid gemiddeld 25,90 euro per uur, dat is bijna 5 euro euro meer dan in 2008. Het gemiddelde uurloon van de mannen bij de overheid bedroeg 28,30 euro, een stijging van 3,30 euro ten opzichte van 2008. Hier speelt onder andere mee dat er meer hoogopgeleide vrouwen dan mannen bijkwamen en zij vrijwel allen op een hoog beroepsniveau werken.   

Bron: CBS (Basisregistratie Personen; Enquête Beroepsbevolking; Statistiek Werkgelegenheid en Lonen) Brontabel als csv (120 bytes)
Gemiddeld bruto-uurloon van werknemers in het bedrijfsleven, 2008-2018 exclusief bijzondere beloning en overwerkloon, in euro's
vrouwman
200815,3619,75
201016,0820,30
201216,7021,20
201417,2021,42
201617,6621,78
201818,1022,30

In het bedrijfsleven was in 2018 het verschil in uurloon tussen vrouwen en mannen met 19% beduidend groter dan bij de overheid (8%). Het loonverschil binnen het bedrijfsleven nam tussen 2008 en 2018 ook maar met drie procentpunten af (van 22% in 2008 naar 19% in 2018). In 2018 verdienden vrouwelijke werknemers in het bedrijfsleven 18,10 euro bruto per uur, dat is 2,70 euro meer dan in 2008. Het gemiddelde uurloon van de mannelijke werknemers in het bedrijfsleven bedroeg 22,30 euro; de stijging ten opzichte van 2008 was bijna net zo groot als van de vrouwelijk werknemers. 

Bron: CBS (Basisregistratie Personen; Enquête Beroepsbevolking; Statistiek Werkgelegenheid en Lonen) Brontabel als csv (120 bytes)

Gemiddeld uurloon naar sector en leeftijd, 2018

Gemiddeld uurloon naar sector en leeftijd, 2018 exclusief bijzondere beloning en overwerkloon, in euro's (y-as) en leeftijd in jaren (x-as)
LeeftijdBedrijfsleven vrouwBedrijfsleven manOverheid vrouwOverheid man
2212,712,614,613,2
2313,913,315,414,7
2414,514,417,015,5
2515,515,318,315,7
2616,116,219,217,6
2717,317,120,217,9
2817,517,921,119,1
2918,418,322,120,9
3018,919,922,322,0
3119,820,123,522,3
3220,021,523,523,6
3320,721,525,225,3
3421,022,125,524,8
3521,223,026,026,8
3621,624,226,727,2
3721,623,927,026,2
3821,825,627,528,0
3921,525,527,930,5
4022,225,828,830,0
4121,826,528,731,0
4222,427,028,528,7
4321,927,828,731,0
4421,427,130,831,0
4522,027,528,029,7
4621,828,628,331,8
4721,627,428,230,6
4821,528,527,632,7
4922,329,629,030,9
5021,629,628,631,4
5121,129,326,632,9
5221,729,427,931,3
5321,129,028,831,3
5421,029,928,331,0
5520,929,027,431,7
5620,927,628,031,0
5720,928,928,832,0
5820,428,328,332,6
5920,629,328,131,4
6020,328,428,232,1
6120,327,728,233,9
6219,927,628,033,0
6319,527,127,732,5
6419,825,825,732,8

Bij de overheid verdienen vrouwelijke werknemers tot 35 jaar meer dan hun mannelijke leeftijdsgenoten. In het bedrijfsleven is dat tot 26 jaar het geval. Dat vrouwen op deze jongere leeftijd meer verdienen heeft te maken met hun hogere opleidingsniveau. Daarna lopen in beide sectoren mannen steeds meer uit op vrouwen. De grootste verschillen komen voor onder 50-plussers. Dit komt onder meer doordat vrouwen vaker in deeltijd werken en daardoor minder werkervaring opbouwen. Dit verkleint de carrièrekansen van vrouwen, met op langere termijn een lager uurloon als gevolg. Ook speelt mee dat in de oudere generaties vrouwen doorgaans lager opgeleid zijn dan mannen. Een lager opleidingsniveau betekent niet alleen minder uurloon, ook met eenzelfde opleidingsniveau verdienen vrouwen per uur minder dan mannen. De loonkloof tussen gelijkopgeleide mannen en vrouwen is groter in het bedrijfsleven, vooral bij hoogopgeleiden.

Bron: CBS (Basisregistratie Personen; Enquête Beroepsbevolking; Statistiek Werkgelegenheid en Lonen) Brontabel als csv (1 kB)

Ongecorrigeerd en gecorrigeerd loonverschil van werknemers, 2008-2018

Ongecorrigeerd en gecorrigeerd loonverschil van werknemers, 2008-2018 in procenten
Overheid ongecorrigeerdOverheid gecorrigeerdBedrijfsleven ongecorrigeerdBedrijfsleven gecorrigeerd
2008167229
2010146218
2012114218
2014105207
201685197
201884197

Werkende vrouwen en mannen hebben niet per se dezelfde leeftijd, werkervaring of hetzelfde beroepsniveau. Als er geen verschillen in persoons- en baankenmerken tussen hen zouden zijn, zou het loonverschil bij de overheid in 2018 4% zijn en in het bedrijfsleven 7%. Aangezien niet met alle verschillen tussen mannen en vrouwen rekening gehouden is, hoeven deze resterende loonverschillen bij de overheid en het bedrijfsleven niet op discriminatie te duiden. Net als het ongecorrigeerde, laat ook het gecorrigeerde loonverschil in beide sectoren een dalende trend zien sinds 2008. Maar er is geen (significant) verschil tussen 2016 en 2018.           
Overigens zijn de ongecorrigeerde en de gecorrigeerde loonverschillen niet direct met elkaar te vergelijken. Er ligt een andere berekening aan ten grondslag.

Bron: CBS (Basisregistratie Personen; Enquête Beroepsbevolking; Statistiek Werkgelegenheid en Lonen) Brontabel als csv (198 bytes)