Leden openbare bibliotheek

De bibliotheek staat open voor iedereen. Om boeken of andere materialen te lenen, moet je echter lid zijn van de openbare bibliotheek. Het ledenaantal van iedere bibliotheekorganisatie wordt jaarlijks gemeten. 

De voorwaarden van een lidmaatschap kunnen per bibliotheekorganisatie verschillen. Dit hangt samen met de lokale financiering van de bibliotheek door de gemeente. De subsidiërende gemeente(n) kunnen voorwaarden stellen aan hun bibliotheek. Zo mogen in veel gemeenten jongeren gratis lid worden.

Hoewel de uitleenfunctie een belangrijke functie van bibliotheek is, is dit zeker niet de enige functie. Bibliotheken zijn bijvoorbeeld ook een vindplaats van informatie, laten gebruikers kennis maken met cultuur en bieden een plaats voor ontmoeting en debat. Om gebruik te maken van deze faciliteiten hoef je vaak geen lid te zijn. Het aantal leden is dan geen sluitende indicator voor het gebruik van de openbare bibliotheek. Momenteel werken belanghebbende partijen onder regie van de Koninklijke Bibliotheek aan een nieuwe set indicatoren om onder andere het gebruik beter in kaart te brengen. 

Aantal leden openbare bibliotheek

Aantal leden openbare bibliotheek x1000 leden
0 tot 18 jaar18 jaar en ouder
200120812247
200220782212
200320532154
200420332116
200520002070
200620031998
200720531958
200820521917
200920791948
201021131883
201121891820
201222301740
201322381620
201422571527
201523061478

Na jaren van daling stabiliseert het aantal leden van de openbare bibliotheek zich in 2015. Net zoals in 2014 waren er 3,78 miljoen Nederlandser lid van de bibliotheek. De daling van de afgelopen jaren is volledig toe te schrijven aan het afnemende aantal volwassenen dat lid is de bibliotheek. Dit zijn er vrijwel ieder jaar minder. Het aantal jeugdleden daarentegen stijgt ieder jaar sinds 2008. In 2015 zijn 2,31 miljoen kinderen onder de achttien jaar lid. 

CBS Statline, bewerking OCW Brontabel als csv (273 bytes)

Aandeel leden openbare bibliotheek

Aandeel leden openbare bibliotheek in % van de bevolking
0 tot 18 jaar18 jaar en ouderTotale bevolking
200158,9%18,0%27,1%
200258,2%17,6%26,6%
200357,1%17,1%26,0%
200456,4%16,7%25,5%
200555,6%16,3%25,0%
200655,9%15,7%24,5%
200757,6%15,3%24,5%
200857,9%14,9%24,2%
200958,9%15,0%24,4%
201060,1%14,4%24,1%
201162,5%13,8%24,1%
201264,0%13,1%23,7%
201364,6%12,2%23,0%
201465,6%11,4%22,5%
201567,2%11,0%22,4%

Wanneer ook de omvang van de Nederlandse bevolking wordt meegenomen is de stijging van het aantal jeugdleden nog duidelijker te zien. In 2015 is 67,2% van alle inwoners onder de achttien jaar lid van de openbare bibliotheek. In 2005 was dit nog 55,6%. Het aandeel inwoners van achttien jaar en ouder dat lid is van de openbare bibliotheek is 11,0%. Daarmee komt het totale aandeel van de bevolking op 22,4% van de bevolking.

CBS Statline, bewerking OCW Brontabel als csv (410 bytes)